TTB-Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu

50. Yılın Ardından Avrupa Tıp Uzmanları Birliği (ATUB)

ATUB 50 kuruluş yılını bu yıl Avrupa Birliği'nin (AB) sağlık alanında en geniş katılımlı ve en köklü kuruluşu olarak kutluyor. Bu amaçla ATUB yürütme kurulu merkezinin yer aldığı Brüksel'de Nisan ayında geniş çaplı bir toplantı düzenlendi. Avrupa'da tıp alanındaki sadece uzmanlık değil ATUB'un da taraf olarak yer aldığı tüm alanların temsilcileri ve ilgili tüm kuruluşların, Avrupa parlamentosu ve komisyonu üyelerinin katılımı ile düzenlenen bu toplantıda çok farklı alanlarda tıp ve tıpta uzmanlık ile ilgili sorunlar tartışıldı.

Bu tartışmaların küçük bir özeti eşliğinde TTB-UDEK bakış açısıyla güncel bilgileri sunan bu yazı ATUB'un geçmişi, bugünü ve geleceği ile ilgili gerekli mesajları iletebilmek amacıyla hazırlanmıştır. ATUB 1958 yılından beri Avrupa'daki tıp uzmanlarını temsil etme ve Avrupa vatandaşlarına en üstün sağlık hizmetini sunma amaçlarına yönelik çalışmalarını aktif olarak sürdürmektedir. Bu çalışmalarda özellikle uzmanlık eğitiminde ortak standartların belirlenmesi, sürekli tıp eğitimini ve profesyonel gelişimde sınırlar ötesi kalite kontrolü sağlanması ve tıpta uzmanlık uygulamasının kalitesinin sağlanması alanlarında önemli gelişmeler kaydetmiştir. Bu başarılar 35 üye ülkenin ve 37 uzmanlık alanı ve boardlarının sürekli çabaları olmadan gerçekleşemezdi. ATUB'un bu çalışmaları sonucu ortaya çıkan bilgi birikimi gelecekte alacağı önemli roller için en değerli hazinesini oluşturmaktadır.

ATUB AB içerisinde üç yapı ile muhataptır. Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu (AK). Komisyon birçok "directorate" ya da DGden oluşur. Her birisinin bir başkanı "commissioner" ve genel direktörü vardır. ATUB 1990 yılında kurulan sağlık ve tüketici korunması DGsi ile direkt muhataptır, ancak farklı DG'lerle de ilişkidedir. Örneğin "iç Pazar, internal market" DGsi sınırlar ötesinde mesleklerin tanınması ile ilgilendiğinden ATUB ile direkt ilişkilidir.

ATUB çalışmalarında kardeş kuruluşlar olan Permanent Working Group of Junior Doctors (PWG) asistanlar, European Union of Medical Officers (UEMO) pratisyen hekimler, gibi örgütler ile her zaman yakın ilişkidedir. Bazı konularda görüş ayrılıkları olsa bile bu kardeş kuruluşlar politikacılar ve yasa koyucular karşısında her zaman ortak bir dilde ve tam uyum içerisinde yer almaya çalışırlar ve mesleğimizin bölünmüş, kararsız, zayıf görülmesine ve yara almasına müsaade etmemeye azami dikkat gösterirler. ATUB bu kuruluşlara karşı koordine edilmiş tıpta uzmanlık eğitimi programlarının kaliteli sağlık hizmeti sağlanmasındaki önemini her zaman vurgulamaktadır.

ATUB bir sivil toplum örgütü olarak AB yürütme ve yönetim organlarında bir yaptırım gücü olmamakla birlikte gerek uzmanlık alanı gerek sağlıkla ilgili konularda Avrupa'daki tüm uzmanların temsilciliğinden ve 50 yıllık çalışmalarının birikiminden aldığı güçle danışma kurulu olarak çalışmaktadır. Avrupa politikaları ve politikacılarının üzerinde gerek ATUB, gerek AB'nin sağlıkla ilgili diğer kardeş örgütlerinin üyelerinin çıkarlarını korumak ve doğru sağlık politikaları oluşturmak amacıyla daha yakın bir ilişki ve baskı oluşturmak gerekmektedir. 50.yıl konferansında bir konuşma yapan Avrupa Komisyonu SANCO Sağlık ve tüketici Korunma DGsi başdanışmanı İsabel de la Mata'nın konuşmasından da anlaşılan meslektaşlarımız da olsa politikacıların kendi sorumluluklarındaki sorunlarına odaklandıkları ve genel olarak sağlık politikaları oluşumunda bizlerin, ATUB'un görüşlerine ve danışmanlığına yakın gereksinim duydukları  gerçeğidir.

Bu noktada Avrupa Parlamentosu üyesi Prof. Georgs Andrejevs de politikada yer alan meslektaşlarımızın örgütlerimiz aracılığı ile sürekli desteklenmeleri ve diğer parlamento üyeleri üzerinde geniş ve etkili bir lobi faaliyeti yürütülmesi gerekliliğini dile getirdi.

Tıp uzmanlarının görüş ve ihtiyaçlarını ve ATUB çalışmaları sonucu ortaya çıkan bilgileri pratik yaşama dökebilmek içi eski başkanlarımızdan Dr. Twomey'in belirttiği gibi Avrupa'daki politik liderler üzerinde lobi yürütmek ve Avrupa parlamentosu üyelerine görüşlerimizi ulaştırmak gerekiyor. ATUB'un ana görevlerinden birisi yüksek kalitede uzmanlık eğitimi programlarının çekirdek gereksinimlerini saptayarak tüm üye ülkelerdeki eğitimden sorumlu ulusal otoriteleri davet ederek bu çekirdeği onlara sunmak ve oluşan konsensüs sonuçlarını AB yürütücülerine anlatarak kanunlaşmalarını sağlamak olmalıdır.

ATUB'un bu görevlerinde oluşturduğu birçok alandaki önemli ilerlemeyi artırarak sürdürebilmesi için Başkan Dr. Fras yeni bir stratejik plan açıkladı. Yapısal değişiklikler, dünyada ve Avrupa'daki tıp ve yaşamdaki olası değişikliklere hazır proaktif bir yapı içeren bu planda bilimsel çalışmalara ağırlık vererek daha fazla kaliteli bilgi üretmek ve sahip olduğumuz değerli bilgi ile alanımızdaki uzmanlığımızı geliştirip perçinlemek yatmakta. Bu stratejik planla ilgili ayrıntılı bilgiye de www.uems.org adresinden ulaşabileceğinizi hatırlatmak isterim.

ATUB yürütme kurulu üyesi sıfatı dışında "British Medical Association (BMA)" bünyesinde bir çok aktif görev yürüten ve daha önceki kurultaylarımızda misafirimiz olarak bize seslenmiş olan Dr. Edwin Borman konuşmasında ATUB'un STE-SMG etkinliklerini desteklemesinin önemi üzerinde durdu. ATUB tüm doktorların kendi tababetlerinin kalitesini korumak ve geliştirmek için desteklenmesi ve bu alandaki çalışmaların ekonomik karşılığının sağlanması gerektiğini savunmaktadır. ATUB'un "policy statement" dokümanları bu amaç doğrultusunda her sağlık sistemi için adapte edilebilecek yol göstericiler niteliğindedir. 2001 "SMG Basel deklerasyonu", 2004 "Promoting Good Medical Care" ve 2008 "Ensuring the Quality of Medical Care" deklarasyonları bu amaçla her zaman başvurulabilecek kaynaklardır.

Bu amaca yönelik gene daha önceki toplantılarımızda konuğumuz olan Dünya Tıp Eğitimi Federasyonu Başkanı Hans Karle konuşmasında düzgün bir uzmanlık eğitimi sürecinin günümüzde sürekli değişen ve gelişen yönlerini ve önümüzdeki sorun ve çözümleri üzerine bir konuşma yaptı. www.wfme.org adresinden ulaşılabilecek 2003 Kopenhag bildirgesi ve MEDINE programını refere eden Karle gelecekte uluslar arası akredite temel tıp eğitimi veren okullar rehberi gibi sınırlar ötesi bir uzmanlık eğitimi veren merkezler rehberi oluşturulması gerekliliği üzerinde durdu.

50 yıl toplantısında aralarında American Medical Association'dan davetli misafirlerinde olduğu bir dizi konuşmacı da STE-SMG etkinlikleri konularını derin olarak tartıştılar. Özellikle her açıdan karşımıza çıkan çıkar çatışması (çakışması)-conflict of interest konusunda bir konuşma yapan Dr. Pardell "Europan Acreditation Council for Continious Medical Education" EACCME'nin 2007 yılında kabul edilen standartlarının üzerinde durdu. Bu standartların Avrupa içerisindeki tıpta uzmanlık alanının harmonizasyonu ve doktorların eğitim/gelişimlerini belgeleyen sistemleri ortaklaştırarak serbest dolaşımlarını sağlayacak bir sistemin temel taşları olduğunu belirtti.

Akreditasyon, e-sağlık, ATUB'un politika oluşturmadaki rolü gibi konularda ve Avrupa'da yürürlüğe giren ama tıp alanında hala belirsizliklerin sürdüğü maksimum haftalık çalışma saatleri ile ilgili bilgilerin de sunulduğu değerli konuşmaların yer aldığı toplantının özet kitapçığını ATUB yönetiminden izin aldıktan sonra web sitemizden üyelerimizin ve ilgilenenlerin incelemesine açmayı hedefliyoruz.