Sağlık Bakanlığı’nın Açıklamasına Karşı Talebimiz Açık ve Nettir: HPV Aşısı Ulusal Aşı Takvimine Alınmalı, Ücretsiz Uygulanmalıdır!

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun 17 Ağustos 2026’da yaptığı bilim insanlarının "Türkiye’nin HPV ve kanser profilinin farklı olduğu, bu nedenle ücretsiz HPV aşısına gerek olmadığı" yönünde görüş bildirdiği açıklaması, toplum sağlığı, kadın sağlığı ve koruyucu hekimlik anlayışı açısından kabul edilemez bir açıklamadır.

Yıllardır verilip tutulmayan "HPV aşısı ücretsiz olacak" vaatlerinin ardından, bugün bilimin evrensel doğrularını çarpıtan bu gerekçelerin arkasına sığınmak, kamusal sağlık sorumluluğundan kaçmaktır.

Human Papillomavirus (HPV), rahim ağzı (serviks) kanserinin %99’undan fazlasından doğrudan sorumludur; ayrıca anogenital ve orofaringeal kanserlerin, vulva, vajina ve penis kanserlerinin ana nedenleri arasındadır. HPV, insanlarda görülen tüm kanser vakalarının yaklaşık %5'inden tek başına sorumludur. Rahim ağzı kanseri, tıp dünyasında aşılama ile tamamen ortadan kaldırılabilir tek kanser türü olarak kabul edilmektedir, 17 yaş öncesi aşılanma durumunda rahim ağzı kanserinin %90 azaldığı gösterilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü, rahim ağzı kanserinin eliminasyonu hedefi doğrultusunda HPV aşılamasını temel koruyucu sağlık hizmetlerinden biri olarak tanımlamaktadır. Virüsün biyolojisi veya kanser yapma mekanizması coğrafyaya veya sınırlarla çizilmiş "ülke profillerine" göre değişmez. Türkiye genelinde yapılan toplum tabanlı taramalar ve çok merkezli klinik çalışmalar, Türkiye'deki HPV genotip dağılımının dünya genelindeki epidemiyolojik verilerle son derece paralel olduğunu göstermektedir.

Sağlık Bakanlığı'nın “Biz dünyada yapılmayanı yapıyoruz, tarama yapıyoruz” söylemi bilimsel yaklaşımın eksik yansıtılmasıdır. Tarama testleri kanser öncesi lezyonları erken yakalamayı sağlar; ancak aşı enfeksiyonun ve hastalığın gelişmesini doğrudan engeller. Bu nedenle aşı olmadan sadece tarama programı ile kanserleri önlemek mümkün değildir. İdeal toplum sağlığı yaklaşımı, aşılama ve tarama programlarının bir arada yürütülmesidir. 

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), HPV aşısını tüm üye ülkelere tavsiye etmekte ve ulusal programlara entegre edilmesini önermektedir. Bugün Portekiz, İngiltere, Norveç, Danimarka, Avustralya ve Kanada dahil 140’tan fazla ülke HPV aşısını ulusal aşı takvimine dâhil etmiştir.

Kuzey Amerika ve Avrupa ülkeleri dahil 60’dan fazla ülke temel/öncelikli HPV aşısı olarak 9 valanlı aşıyı uygulamaktadır.

Bugün Türkiye’de 2 veya 3 dozluk HPV aşı serisinin maliyeti asgari ücret sınırlarını zorlamaktadır, aşı geniş halk kesimleri için ulaşılmaz bir lüks haline gelmiştir. Kanserden korunma hakkı, bireylerin sosyoekonomik durumuna bağlı olamaz. Çeşitli gerekçelerle HPV aşısını uygulamamak hem halk sağlığını tehlikeye atmaktır hem de cinsiyet ayrımcılığıdır. Sağlık Bakanlığı’nın görevi "kanser oranları farklı" diyerek aşıyı ertelemek değil, halkın sağlığını korumaktır.

Türk Tabipleri Birliği Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu olarak HPV aşısı ile ilgili taleplerimiz nettir:

• Bakanlığın daha önce ifade ettiği "13 yaşından itibaren ücretsiz aşılama" vaadi derhal hayata geçirilmelidir.
• HPV aşısı, cinsiyet ayrımı yapılmaksızın her çocuk için, en yüksek koruyuculuğu kapsayan formuyla Ulusal Aşı Takvimi’ne dâhil edilmelidir. 
• Aşı tüm aile sağlığı merkezlerinde erişilebilir ve tamamen ücretsiz olarak uygulanmalıdır.
   

Sağlık bir haktır ve TTB olarak, kadınların yaşam hakkını, koruyucu hekimlik ilkelerini ve toplum sağlığını savunmaya aynı kararlılıkla devam edeceğiz!

Türk Tabipleri Birliği Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu