KAPİTALİST SİSTEMİN YENİDEN YAPILANMA SÜRECİNDE İŞÇİ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Celal Emiroğlu

Özet


Kapitalizmin sömürü ve kâr hırsı sınırsız/sürekli artarak toplumsal yapıya denk gelen değişimler göstermekte ve her yeni evre birçok alanda yeniden yapılanma zorunluluğunu gündeme getirmektedir. Yeniden yapılanma politikaları; üretim biçimleriyle birlikte üretim ilişkileri yönetimini, aşama aşama daha da esnekleşen çalışma ve ücretlendirme biçimlerini belirlemektedir.

Değişen üretim sistemini koşullayan faktörlerden birisi de teknolojik gelişmelerdir. Egemen sınıflar, verimliliği/kârlılığı artırdığı ölçüde teknolojiyi emek sürecinin denetimine yönelik kullanırken, koruyucu sağlık hizmetleri konusunda teknolojik gelişmeleri görmezden gelmektedirler.

Her seferinde çarkı daha ucuza döndürecek yeni yöntemler geliştiren kapitalist sistem, işçinin korunma hakkını gözetmemektedir. Sermaye, artık değeri olmadığını düşündüğü sürece “işçi sağlığı ve güvenliği” (İSG) önlemleri için teknolojiden yararlanma gereksinimi duymamakta, iş kazalarına ‘önleyici’ yaklaşım ve meslek hastalıklarında ‘erken tanı’ çalışmaları maliyet unsuru olarak görülmektedir.

Sermaye penceresinden; “iş sağlığı ve iş güvenliği” (İSİG) alanındaki gelişmelerle uyumlu hazırlanan mevzuatla, organizasyonel ‘yönetim’ ve hegemonik/despotik ‘denetim’ yapısıyla, üretkenliği artıracak ‘esnek güvence’ politikalarıyla örtüşen Özel İstihdam Büroları (ÖİB) gibi çalışan Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) sisteminin oluşturulması zorunlu bir süreç olarak öngörülmektedir.

Bu makale: Marksist emek değer teorilerinin kabulü üzerinden, kapitalist sistemin yeniden yapılanması sürecinde; “İSİG” alanının ‘hizmet’, ‘yönetim’ ve ‘denetim’ politikalarını gözleme dayalı irdelemiştir. Ayrıca, sistemin ‘eğitim’ anlayışı başka bir değerlendirmenin konusudur.

Anahtar sözcükler: İşçi sağlığı ve güvenliği, Ortak sağlık ve güvenlik birimleri, İş sağlığı ve iş güvenliği profesyonelleri, Esnek güvence, Özel istihdam büroları.


Tam Metin:

PDF

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.