XIX. Tıpta Uzmanlık Eğitimi Kurultayı Sonuç Bildirgesi

XIX. TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ KURULTAYI

SONUÇ BİLDİRGESİ[1]

7 ARALIK 2013, İSTANBUL

İSTANBUL TABİP ODASI

XIX. Tıpta Uzmanlık Eğitimi Kurultayı (TUEK) 7 Aralık 2013 tarihinde İstanbul Tabip Odası ev sahipliğinde ve işbirliğinde İstanbul’da gerçekleşmiştir. Kurultay kapsamında, eş zamanlı olarak altı Çalışma Grubu etkinliği çerçevesinde XI. Çalışma Grupları Genel Kurulu da tamamlanmıştır. Her iki etkinliğe Türk Tabipleri Birliği Uzmanlık Dernekleri Eşgüdüm Kurulu (TTB-UDEK) üyesi derneklerin 134 temsilci katılmıştır. XIX. Kurultay’da ek olarak 51 derneğin temsilcileri de Düzenleme Kurulu’nda yer almışlardır. Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da Kurultay Sonuç Bildirgesi’nin içeriğinde Çalışma Grupları Genel Kurulu (XI.) toplantı notları da yer almıştır.

Çalışma Grupları Genel Kurulu çalışması kapsamında aşağıdaki etkinlikler tamamlanmıştır:

  1. İlaç ve Teknoloji Çalışma Grubu: Eşdeğer İlaçlar ve Türkiye
  2. Sürekli Tıp Eğitimi/Sürekli Mesleki Gelişim Çalışma Grubu: Kredilendirme
  3. Toplum Sağlığını Geliştirme Çalışma Grubu: Sağlık Çalışanlarının Güvenliği/Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddetin Önlenmesi
  4. ATUB TTB Temsilciliği ve Uzmanlık Dernekleri: ATUB Çalışmaları
  5. İnsangücü Planlama Çalışma Grubu: Uzmanlık Dernekleri ve İnsangücü Planlama
  6. Asistan ve Genç Uzman Hekimler Çalışma Grubu: Genel Kurul Çalışmaları

Her bir çalışma başlığına dair gelecek dönemde çalışmaların sürdürülmesi ve TTB-UDEK üyesi derneklerin katkı ve katılımının sürekli kılınması amaçlanmıştır.

XIX. TUEK ana oturumları üç başlıkta sürdürülmüştür:

  1. Türkiye Sağlık Ortamı ve TTB Gündemi
  2. Sağlık Politikaları ve Uzmanlık Eğitimi
  3. TTB-UDEK Üyesi Derneklerin İyi Uygulama Örnekleri ve Güncel Uygulamaları (Ad alfabetik)
  1. Halk Sağlığı Uzmanları Derneği
  2. Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derneği
  3. Türk Biyokimya Derneği
  4. Türk Cerrahi Derneği
  5. Türk Dermatoloji Derneği
  6. Türk Gastroenteroloji Derneği
  7. Türk Geriatri Derneği
  8. Türk Kardiyoloji Derneği
  9. Türk Klinik Biyokimya Derneği
  10. Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği
  11. Türk Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Derneği
  12. Türk Nöroloji Derneği
  13. Türk Oftalmoloji Derneği
  14. Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği
  15. Türk Toraks Derneği
  16. Türkiye Milli Pediatri Derneği
  17. Türkiye Psikiyatri Derneği
  18. Türkiye Romatizma, Araştırma ve Savaş Derneği
  19. Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği

Toplantı sürecinde aşağıda yer alan konularda tespitler yapılmış ve öneriler geliştirilmiştir:

Türkiye’de sağlık ortamına, uzmanlık eğitimine dair aşağıdaki tespitler öne çıkmıştır:

SAĞLIK ORTAMINA DAİR;

  1. Mevcut uygulamalar sağlıkta dönüşüm programının bir parçası olup, süreç ve sonuçları bireyin ve toplumun sağlığını kötüleştirmektedir.
  2. Sağlıkta dönüşüm programının “bilimsel” dergiler aracılığı ile dünya bilim kamuoyuna aktarılması ile ilgili “yanlı” tutumlar görülmektedir.
  3. Sağlık hizmet kullanımına dair istatistiklere yansıyan “artış” ile toplumsal sağlıklı olma hali arasında çelişki(ler) bulunmaktadır.
  4. Sağlık çalışanları güvencesiz sağlık ortamında görev yapmaktadırlar. Bu durum onların şiddet başta olmak üzere çalışma koşullarındaki olumsuzluk yaşamalarına neden olmaktadır.
  5. Halen uygulanan zorunlu hizmet genç meslektaşların mesleki ve özel yaşamlarını son derece olumsuz etkilemektedir.
  6. Yabancı hekimlerin Türkiye’de istihdamı ile ilgili belirsiz ve kaygan bir zemin bulunmaktadır.
  7. Sağlık hizmet sunumunda “ekip” anlayışından uzaklaşılmıştır.

UZMANLIK EĞİTİMİ ve ETKİLEYEN DURUMLARA DAİR;

  1. Sağlıkta sistematik dönüşümün de temel aldığı neoliberal politikalar uzmanlık eğitimini olumsuz etkilemiştir.
  2. Piyasa kurallarına göre işleyen kamu ve özel sağlık şirketinde uzmanlık eğitimi yapılamayacağı düşünülmektedir.
  3. Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu ve Kamu Hastane Birlikleri yapılanmalarında görevler performans ölçütlerine göre yürütülmekte, yöneticiler, kendilerine bağlı personelin performanslarını verilen görevlere ve belirlenen hedeflere göre değerlendirmektedirler.
  4. Uzmanlık eğitimi veren kurumların (Tıp Fakülteleri ve Eğitim Araştırma Hastaneleri) sayısı giderek artmaktadır.
  5. Eğitici sayısı yetersizdir, kimi kurumlarda hiç eğitici bulunmamaktadır.
  6. Eğitimde alt yapı olanakları kısıtlıdır.
  7. Kurumlara eğitim yetkisi verme, eğitim yetkisini kaldırma gibi mekanizmalar çalışmamaktadır.
  8. Yeterlik Kurulları çalışmaları sağlık sisteminden kaynaklanan kimi nedenlere bağlı olarak aksayabilmektedir.
  9. İnsangücü planlaması konusundaki çalışmaların kanıta dayalı ve Türk Tabipleri Birliği ve uzmanlık derneklerinin işbirliği ve eşgüdümünde yürütülmesi gerekli olup bu konuda günümüzde sağlık sisteminden kaynaklı sorunlar bulunmaktadır.

ASİSTAN ve GENÇ UZMAN HEKİMLERİN SORUNLARINDA DAİR;[2]

  1. Performansa dayalı çalışma, eğitim hakkı ve yeterliliği engellemektedir. “Önce eğitim” yaklaşımı ile bu engellerin kaldırılması gerekmektedir. Uzaktan eğitim ve/veya sertifikasyon ile uzmanlık eğitimi kabul edilemez.
  2. Uzmanlık öğrencisi tanımı yapılmalı ve sonra uzmanlık öğrencilerinin eğitim, özlük ve sosyal hakları yeniden düzenlenmelidir.
  3. “Mantar” gibi üreyen üniversiteler ve eğitim araştırma hastanelerinde verilmeye başlanan uzmanlık eğitimi denetlenmeli, eğitim verme yeterliliğinde olmayan birimler kapatılmalıdır.
  4. Tıpta uzmanlık eğitimi standart ve eşit uygulanmalıdır, ileri uygulamalar teşvik edilmelidir.
  5. Yeterli eğitim verme altyapısı bulunmayan kurumlar eğitim vermekten men edilmelidir.
  6. Mesleki bağımsızlığın korunması esastır, mesleki standartların mezuniyet öncesi ve sonrası tıp eğitiminin düzenli denetlenmesi Türk Tabipleri Birliği ve ilgili uzmanlık derneklerinin yetkili olduğu kurullarca belirlenmelidir.
  7. Hekime yönelik şiddet ve “mobbing”, hekimleri intihara sürüklemekte, hekim cinayetlerine sebep olmaktadır. Sağlık çalışanlarına yönelik şiddete “dur” demek için caydırıcı yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
  8. Uygulanan popülist sağlık politikaları hastayı hekime karşı kışkırtmaktadır, SABİM’de buna aracılık etmektedir. Hastaneye gelen SABİM şikâyetleri yönetimden bağımsız bir şekilde ön incelemeden geçirilmelidir.
  9. Uzun çalışma saatleri devam etmekte, nöbet sonrası izin hakkı verilmemekte, emeğin ücret olarak karşılığı alınamamaktadır. Bu koşulların düzeltilmesi için 2013’de İzmir’de ve Aydın’da asistan hekimler iş bırakmışlardır. Koşulların iyileştirilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
  10. Tanımlandığı biçimde geçen bir grup hekimin mecburi hizmet yapmaması kabul edilemez. Zorunlu hizmet yerine özendirici hizmet yaklaşımı sağlanmalıdır. Mevcut durumda atamaların hızla ve istenilen yerlere yapılması gerekmektedir. Mükerrer mecburi hizmet kaldırılmalıdır.
  11. Akademisyen olmak isteyen genç uzmanların önündeki engeller kaldırılmalıdır.
  12. Uzmanlık derneklerinde, asistan hekim ve genç uzmanlara yönelik kollar, komisyonlar, çalışma grupları kurulmalı, mevcut branşın asistan ve genç uzman veri tabanı oluşturulmalı, seçimler yapılarak asistan ve genç uzman temsiliyeti sağlanmalı ve TTB-UDEK-AGUH Çalışma Grubuna bir asistan hekim, bir genç uzman temsilcisi gönderilmelidir, AGUH’un ve AHEK’in eşgüdümü eşit temsiliyet esasında sağlanmalıdır.
  13. Uzmanlık derneklerinin yönetim kurullarında, eğitim temelli alt gruplarında, yeterlik kurullarında asistan ve genç uzman temsiliyeti sağlanmalı ve TTB-UDEK-AGUH Çalışma Grubu’na düzenli geri bildirim yapılmalıdır.

Bu ve benzeri durumların ortadan kaldırılabilmesi için sağlığın alınır-satılır bir “alan” halinden herkes için eşit ve en üst düzeyde iyilik halinin sağlandığı bir ortama dönüştürülmesi elzemdir. Türk Tabipleri Birliği, TTB-UDEK üyesi derneklerin de desteğini alarak bu konuda yapageldiği çalışmaları sürdürme kararlılığındadır. TTB-UDEK üyesi derneklerin değerli birikim ve çabalarının ülkemiz sağlık ortamına yansıyan bir yüzünün uzmanlık eğitimi, yeterlik kurulları olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, eşgüdümü, ortaklığı, birlikte hareket etme gücünü, iyi hekimlik değerlerini koruyan, topluma ulaşma yollarını geliştiren farklı düzlem ve amaçla yapılan çalışmaların da ülkemiz sağlık ortamını geliştirdiği ve gelecekte de geliştireceği açıktır. TTB ve TTB-UDEK bu çalışmaların da desteklenmesi için elinden gelen katkıyı sağlamalıdır. TTB-UDEK Çalışma ve Görev Grupları yapılan ve gelecekte yapılacak olan çalışmalar için önemli bir “ortak” düzlemdir.

 

 

[1] XI. Çalışma Grupları Genel Kurulu Çalışmalarının Sonuçları ile Sentezlenmiştir.

 

[2] TTB-UDEK-Asistan ve Genç Uzman Hekimler Çalışma Grubu Tarafından Hazırlanmıştır.