AVRUPA BÖLGESİNDE YÜKSEKÖĞRETİMLE İLGİLİ BELGELERİN TANINMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞME (LİZBON SÖZLEŞMESİ)
Lizbon,
11.IV.1997
Bu
Sözleşme'ye Taraflar,
Eğitim
hakkının bir insan hakkı olduğu ve bilginin elde edilmesi ve ilerlemesinde bir araç
olan yükseköğretimin, hem bireyler hem de toplum için az bulunur zenginlikte
kültürel ve bilimsel bir değer oluşturduğu gerçeğinin bilincinde olarak;
Yükseköğretimin,
halklar ve uluslar arasındaki barış, karşılıklı anlayış ve hoşgörünün teşviki
ve karşılıklı güvenin oluşturulmasında hayati bir rol oynaması gerektiğini göz
önünde bulundurarak;
Avrupa
bölgesindeki eğitim sistemlerindeki büyük çeşitliliğin, bütünüyle saygı
duyulması gereken müstesna bir değer olan kendi kültürel, sosyal, siyasi, felsefi,
dini ve ekonomik çeşitliliğini yansıttığını göz önünde bulundurarak;
Her
bir Tarafın bireyleri ve her bir Tarafın eğitim kurumlarındaki öğrencilerin diğer
Taraflardaki eğitim kaynaklarına erişimini, özellikle de bunların diğer Taraflardaki
yükseköğretim kurumlarında eğitimlerini sürdürme ya da çalışmalarının bir bölümünü
bu kurumlarda tamamlamaya yönelik çabalarını kolaylaştırarak, tüm bölge halkının
bu zengin çeşitlilikten yararlanabilmelerine imkan sağlamayı dileyerek;
Avrupa
Bölgesindeki bir başka ülkeden alınan çalışma, sertifika, diploma ve derecelerin
tanınmasının Taraflar Devletler arasındaki 'akademik dolaşımı teşvikte önemli bir
önlem olduğunu göz önünde bulundurarak;
Kurumsal
özerklik ilkesine ve bu ilkenin ayakta tutulması ve korunması gerektiği bilincine büyük
önem yükleyerek;
Belgelerin
adil bir şekilde tanınmasının eğitim hakkının temel bir öğesi ve toplumun bir
sorumluluğu olduğuna inanarak;
Avrupa'daki
akademik tanınmayı içine alan Avrupa Konseyi ve UNESCO Sözleşmelerini;
l Üniversitelere Kabulü sağlayan Diplomaların
Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1953, ETS No.15) ve Protokolü (1964, ETS NO:49);
l Üniversite Çalışma Sürelerinin Denkliğine
ilişkin Avrupa Sözleşmesi (1956, ETS No.21);
l Üniversite Belgelerinin Akademik Tanınmasına
ilişkin Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS No.32);
l Avrupa Bölgesinde yer alan Devletlerin Yükseköğretimleriyle
ilgili Çalışmaların, Diplomaların ve Derecelerin Tanınmasına ilişkin Sözleşme
(1979);
l Üniversite Çalışma Sürelerinin Genel Denkliğiyle
ilgili Avrupa Sözleşmesi (1990, ETS No.138);
ve
l Akdeniz'e sınırı olan Arap ve Avrupa
Devletlerindeki Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin
tanınmasına ilişkin, UNESCO çerçevesinde benimsenen ve kısmen Avrupa'daki akademik
tanınmayı içine alan Uluslararası Sözleşmeyi (1976) dikkate alarak;
Bu
Sözleşmenin, UNESCO Sözleşmeleri, dünyanın diğer bölgelerini içine alan
Uluslararası Öneri ve bu bölgeler arasında iyileştirilmiş bir bilgi alış verişine
olan gereksinim bağlamında da değerlendirilmesi gerektiği düşüncesiyle;
Ulusal
öğretim sistemleri içindeki ve arasındaki çeşitliliğin önemli ölçüde artmasına
yol açan bu Sözleşmelerin benimsenmesinden beri, Avrupa Bölgesindeki yüksek öğretimde
geniş çaplı değişikliklerin ve bu gelişmeleri yansıtma için yasal araçların ve
uygulamanın uyarlamasına olan ihtiyacın bilincinde olarak;
Avrupa
bölgesinde, uygulamada karşılaşılan tanıma sorunlarına ortak çözümler bulunması
gereğinin bilincinde olarak;
Mevcut
tanıma uygulamasını iyileştirmek ve daha saydamlaştırmak ve Avrupa bölgesindeki,
yükseköğretimin mevcut durumuna daha uyumlu hale getirilmesi gereğinin bilincinde
olarak;
Avrupa
Konseyi ve UNESCO'nun ortak himayesinde geliştirilen ve kabul edilen Avrupa Bölgesindeki,
tanıma uygulamalarının ileriye yönelik gelişimi için ortak bir çerçeve
öngören,bir Sözleşmenin olumlu yöndeki etkisine güven duyarak;
İşbu
Sözleşmenin ilke ve hükümlerini hayata geçirmek için kalıcı uygulama
mekanizmaları sağlamanın öneminin bilincinde olarak;
aşağıdaki
şekilde anlaşmaya varmışlardır:
Bölüm
I. Tanımlar
Madde
I
Bu
Sözleşme'nin amaçları bakımından, aşağıdaki terimler şu anlamları
taşımaktadır:
Giriş
(yükseköğretime)
Gerekli
özelliklere sahip adayların, yükseköğretime başvuru ve kabul için değerlendirilmeye
alınma hakkı.
Kabul
(yükseköğretim kurumlarına veya programlarına)
Gerekli
özelliklere sahip adayların, belirli bir kurum ve/veya belirlenen bir programda yükseköğretim
çalışmalarını sürdürmelerine olanak tanıyan eylem ya da sistem.
Değerlendirme
(kurumların veya programların)
Bir
yükseköğretim kurumu veya programının eğitim kalitesini oluşturma yöntemi.
Değerlendirme
(bireysel belgelerin)
Kişinin
başka bir ülkeden almış olduğu belgenin yetkili bir organ tarafından yazılı olarak
değerlendirilmesi.
Tanınmayla
ilgili yetkili makam
Yabancı
belgelerin tanınmasıyla ilgili bağlayıcı kararlar vermeye resmi olarak yetkili bir
organ.
Yükseköğretim
Bir
Tarafın ilgili makamları tarafından onun yükseköğretim sistemine ait olarak
tanınan, orta öğretim sonrasında gerçekleştirilen her türlü ders ya da bir dizi
ders, eğitim veya araştırmaya yönelik eğitim.
Yükseköğretim
Kurumu
Yükseköğretim
sağlayan ve bir Tarafın yetkili makamı tarafından kendi yükseköğretim sistemine ait
olarak tanınan bir kurum.
Yükseköğretim
programı
Bir
Tarafın yetkili makamı tarafından kendi yükseköğretim sistemine ait olarak tanınan
ve tamamlandığında öğrenciye bir yükseköğretim belgesi sağlayan çalışma
programı.
Çalışma
süresi
Kendi
başına tamamlanmış bir çalışma programı olmamakla birlikte, önemli ölçüde
bilgi veya becerinin kazanıldığını gösteren, yükseköğretim programının
değerlendirilmiş ve belgelenmiş herhangi bir unsuru.
Belge
Yükseköğretim
belgesi
Bir
yükseköğretim programının başarılı bir şekilde tamamlandığını doğrulayan,
yetkili bir makam tarafından düzenlenmiş herhangi bir derece, diploma veya diğer bir
sertifika.
Yükseköğretime
kabulü sağlayan belgeler
Bir
eğitim programının başarılı bir şekilde tamamlandığını doğrulayan ve kişiye yükseköğretime
kabul için değerlendirilmeye alınma hakkı veren, yetkili makam tarafından düzenlenmiş
herhangi bir diploma veya sertifika.
Tanıma
Bir
yabancı eğitim belgesinin, eğitim ve/veya iş etkinliklerinde kullanılmak üzere
yetkili makam tarafından resmi olarak kabulü.
Koşul
A.
Genel koşullar
Yükseköğretime
veya diğer belirli bir düzeye kabul için veya belirli bir düzeyde yükseköğretim
derecesinin verilebilmesi için yerine getirilmesi gereken koşullar.
B.
Özel koşullar
Belli
bir yükseköğretim programına kabul için veya belirli bir çalışma alanında özel
bir yükseköğretim derecesi almak için genel koşullarla birlikte yerine getirilmesi
gereken diğer koşullar.
Bölüm
II. Makamların yetkileri
Madde
II.1
1.
Tanıma kararlarının alınması konusunda bir Tarafın merkezi makamlarının yetkili
olduğu durumlarda, ilgili Taraf bu Sözleşme koşullarıyla derhal bağlı olacak ve
kendi topraklarında bu Sözleşme'nin hükümlerinin uygulanmasını sağlamak için
gerekli önlemleri alacaktır.
Tanımayla
ilgili konularda karar alma yetkisinin genel olarak Tarafın organlarına ait olduğu
durumlarda, Taraf bu yetkiyi, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma ya da
katılım belgesinin teslimi sırasında veya sonraki bir zamanda kurumsal durumunu veya
yapısını gösteren kısa bir beyanatla birlikte tevdi makamlarından birine verecektir.
Bu gibi durumlarda, bu şekilde görevlendirilenlerin yetkili makamları kendi
topraklarında bu Sözleşme'nin hükümlerinin yerine getirilmesini sağlamak için
gerekli önlemleri alacaktır.
2.
Tanımayla ilgili konularda karar alma yetkisinin tek tek yüksek öğretim kurumlarına
veya diğer kuruluşlara ait olduğu durumlarda, her bir Taraf kendi anayasal durumuna
veya yapısına göre bu Sözleşme, metnini söz konusu, kurumlara veya kuruluşlara
iletecek ve hükümlerinin gerektirdiği biçimde incelenmesi ve uygulanmasını teşvik
etmek için gereken adımları atacaktır.
3.
Bu Maddenin 1. ve 2. paragraflarındaki hükümler, gerekli değişiklikler yapıldıktan
sonra, bu Sözleşme'nin müteakip maddeleri kapsamında düzenlenen Tarafların yükümlülüklerine
uygulanacaktır.
Madde
II.2
İmza
sırasında veya onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin teslimi sırasında
veya sonraki bir zamanda, her bir Devlet, Vatikan ya da Avrupa Topluluğu işbu Sözleşme/nin
tevdi makamını veya tanınma konularında farklı kararlar almaya yetkili makamları
bilgilendireceklerdir.
Madde
II.3
Bu
Sözleşme'nin hiçbir hükmünün, bu Sözleşme Taraflarından birinin belgelerin
tanınmasına ilişkin, taraf olduğu ya da olabileceği, mevcut ya da gelecekte,
yapılacak bir Anlaşmadan doğan ya da Anlaşma'nın içerdiği daha lehte olan hükümlerini
geçersiz kıldığı addedilemez.
Bölüm
III. Belgelerin değerlendirilmesiyle ilgili temel ilkeler
Madde
III.1
1.
Taraflardan biri tarafından düzenlenen belgelerin sahipleri, yetkili organa talepte
bulunarak, bu belgelerin değerlendirilmesi için yeterli erişim hakkına sahip
olacaklardır.
2.
Bu bakımdan, adayın cinsiyeti, ırkı, rengi, sakatlığı, dili, dini, siyasal ya da
diğer görüşü, ulusu, etnik ya da toplumsal kökeni, ulusal bir azınlıkla ilişkisi,
karakteri, soyu ve diğer statüleri konusunda veya tanınması istenen belgelerin
esasına ilişkin olmayan hususlara dayanarak hiçbir gerekçeyle ayrımcılık
yapılmayacaktır. Bu hakkı güvence altına almak üzere Taraflardan her biri, yalnızca
kazanılan bilgi ve becerilere dayalı olarak, belgenin tanınması için yapılan
başvuruların değerlendirilmesiyle ilgili gerekli düzenlemeleri yapma görevini
üstlenir.
Madde
III.2
Taraflardan
her biri, belgelerin değerlendirilmesi ve tanınmasında kullanılan usul ve
ölçütlerin saydam, tutarlı ve güvenilir olmasını sağlayacaktır;
Madde
III.3
1.
Tanıma kararları, tanınması talep edilen belgelerle ilgili yeterli bilgiye sahip olma
esasına göre alınacaktır.
2.
İlk aşamada, yeterli bilgiyi sağlama sorumluluğu, bu bilgiyi iyi niyetli olarak temin
edecek başvuru sahibine aittir.
3.
Başvuruda bulunan adayın sorumluluğu saklı tutulmak kaydıyla, söz konusu belgeleri
düzenleyen kurumlar da, adayın talebi üzerine ve kabul edilebilir sınırlar içerisinde,
belge sahibine, kuruma ya da tanınmanın istendiği ülkenin yetkili makamlarına gerekli
bilgiyi sağlamakla görevli olacaklardır.
4.
Taraflar, uygun olduğu ölçüde, eğitim sistemlerine bağlı olan tüm eğitim
kurumlarını söz konusu kurumlardan alınan belgelerin değerlendirilmesi için bilgi
edinmeye yönelik her türlü kabul edilebilir talebin yerine getirilmesi talimatını
verecekler ve teşvik edeceklerdir.
5.
Bir başvurunun gerekli koşulları taşımadığını ortaya koyma sorumluluğu,
değerlendirmeyi üstlenen organa aittir.
Madde
III.4
Taraflardan
her biri belgelerin tanınmasını kolaylaştırmak için kendi eğitim sistemiyle ilgili
yeterli ve açık bilginin teminini sağlayacaktır.
Madde
III.5
Tanıma
kararları, yetkili olan makamlar tarafından önceden belirlenen ve gerekli olan tüm
belgelerin sağlanmasından itibaren başlayan makul bir süre içerisinde gerçekleştirilir.
Tanımanın reddedilmesi durumunda, bunun sebepleri belirtilecek ve adayın daha sonraki
bir dönemde tanınabilmesi için alması gereken önlemlere ilişkin bilgi verilecektir.
Tanımanın reddedilmesi veya bir kararın alınmaması durumunda aday, makul bir süre
içerisinde, itirazda bulunabilecektir.
Bölüm
IV. Yükseköğretime kabulü sağlayan belgelerin tanınması
Madde
IV.1
Belgelerin
alındığı Tarafla belgenin tanınmasını isteyen Taraf arasında yükseköğretime
giriş için yerine getirilmesi gereken genel koşullarla ilgili önemli farklılıklar
olmaması durumunda, Taraflardan her biri, kendi eğitim sistemine bağlı olan
programlara girebilmek için, söz konusu Tarafların yükseköğretime kabul için
gerekli koşulları yerine getirerek düzenledikleri belgeleri tanıyacaktır.
Madde
IV.2
Diğer
bir seçenek olarak, Taraflardan biri tarafından düzenlenen belgenin sahibine, belge
sahibinin talebi üzerine, bu belgenin bir değerlendirilmesinin verilmesini sağlamak söz
konusu Taraf için yeterli olacak ve böyle bir durumda, gerekli değişikliklerin
yapılmasıyla, Madde IV.I' deki hükümler uygulanacaktır.
Madde
IV.3
Belgenin
elde edildiği Tarafın belgesi, sadece belirli kurumlara veya yükseköğretim
programlarına girişi sağlamakta ise, Taraflardan her biri, belge alınan Taraf ile
giriş koşullarına ilişkin önemli farklılıklar bulunmaması koşulu ile, belge
sahiplerine, kendi eğitim sistemlerine ait benzer özellikteki Yükseköğretim
programlarına katılımı sağlayacaklardır.
Madde
IV.4
Belirli
özelliklere sahip yükseköğretim programlarına kabul edilmek, giriş için gerekli
olan genel koşullara ek olarak, özel koşulları yerine getirmeye de bağlıysa, ilgili
Tarafın yetkili makamları diğer Taraflardan alınan belgelerin sahiplerinden eşit
olarak ek koşulları yerine getirmelerini isteyebilir ya da Taraflardan alınan
belgelerin eş koşulları yerine getirip getirmediğini değerlendirebilir.
Madde
IV.5
Okul
bitirme belgesi alınan bir Tarafta yükseköğretime giriş, bir ön koşul olarak, ek
nitelik belirleme sınavlarına girmeye bağlı ise, diğer Taraflar bu koşullara göre,
şartlı girişe izin verebilirler ya da kendi eğitim sistemleri içerisinde bu tür ek
koşulları yerine getirmek üzere bir seçenek sunabilirler. İmza sırasında veya onay,
kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin teslimi sırasında veya sonraki bir
zamanda, her bir Devlet, Vatikan ya da Avrupa Topluluğu, tevdi makamlarından birine, bu
Maddeden yararlanacağını ve Maddeyi uygulama niyetinde olduğu Tarafları ve
sebeplerini belirleyerek tebliğ eder.
Madde
IV.6
Madde
IV.l, IV.2, IV.3 ve IV.5'in hükümlerine halel getirmeksizin, belirli bir yükseköğretim
kurumuna ya da böyle bir yükseköğretim kurumunun belirli bir programına giriş,
sınırlı ya da seçmeli göre olabilir. Bir yüksek öğretim kurumuna ve/veya
programına girişin seçmeli olduğu durumlarda, kabul usulleri, Bölüm III'de tanımlanan
adillik ve ayrım yapmama ilkelerine göre yürütüldüğünden emin olacak biçimde
tasarlanmalıdır.
Madde
IV.7
Madde
IV.l, IV.2, IV.3, IV.4 ve IV.5'in 5'in hükümlerine halel getirmeksizin, belirli bir
yükseköğretim kurumuna kabul edilmek, adayın ilgili kurumun öğrenim dili ya da
dillerinde veya belirli başka dillerde gösterdiği tatmin edici yeterliliğe bağlı
olabilir.
Madde
IV.8
Yükseköğretime
girişin, geleneksel olmayan belgelere bağlı olduğu Taraflarda, diğer Taraflardan
alınan benzer belgeler, tanımanın istendiği Taraflardan alınan geleneksel olmayan
belgelere benzer biçimde değerlendirilecektir.
Madde
IV.9
Yükseköğretim
programlarına kabul amacıyla, her Taraf kendi ülkesinde ulusal mevzuatın belirli
koşullarıyla veya bu kurumların köken Tarafıyla yapılan belirli anlaşmalara bağlı
olarak faaliyet gösteren yabancı eğitim kurumları tarafından düzenlenen belgeleri
tanıyabilir.
Bölüm
V. Çalışma sürelerinin tanınması
Madde
V.1
Taraflardan
her biri, diğer Tarafın bir yükseköğretim programı çerçevesinde tamamlanan çalışma
sürelerini tanıyacaktır. Bu tanıma, diğer bir Tarafta tamamlanan çalışma süreleriyle,
tanınmanın istendiği Tarafta yer değiştirecekleri yükseköğretim programının bir
bölümü arasında önemli farkların olmaması şartıyla, tanımanın istendiği
Taraftaki yükseköğretim programının tamamlanmasına yönelik çalışma sürelerini
kapsayacaktır.
Madde
V.2
Diğer
bir seçenek olarak, başka bir Tarafın bir yükseköğretim programı çerçevesinde
belirli bir çalışma süresini tamamlayan bir kişiye, kişinin isteği üzerine, söz
konusu çalışma süresinin bir değerlendirilmesini sağlamak Taraf için yeterli olacak
ve bu gibi durumlarda, gerekli değişikliklerin yapılmasıyla, Madde V.l'deki hükümler
uygulanacaktır.
Madde
V.3
Özellikle
Taraflar
a)
bir yanda yüksek öğretim kurumu veya ilgili çalışma sürelerinden sorumlu yetkili
makam ve diğer yanda istenen tanımadan sorumlu yükseköğretim kurumu veya yetkili
tanıma makamı arasında önceden bir anlaşma olması durumunda;
b)
çalışma süresinin tamamlandığı yükseköğretim kurumu tarafından, öğrencinin söz
konusu çalışma süresinde gerekli koşulları başarıyla yerine getirdiğini onaylayan
bir sertifika veya akademik kayıtlarını içeren bir not dökümünün (transkript)
düzenlenmiş olması durumunda.
çalışma
sürelerinin tanınmasını kolaylaştıracaklardır:
Bölüm
VI. Yükseköğretim belgelerinin tanınması
Madde
VI.1
Bir
tanıma kararı, yükseköğretim belgesi tarafından belgelenen bilgi ve beceri esasına
dayanıyorsa, her Taraf, tanımanın istendiği belge ile tanımanın istendiği Tarafça
bu belgeye karşılık gelen diploma arasında önemli bir farklılık görülmediği
durumda, diğer Tarafta verilmiş yükseköğretim belgelerini tanıyacaktır.
Madde
VI.2
Diğer
bir seçenek olarak, belge sahibinin isteği üzerine, Tarafın, başka bir Tarafta düzenlenmiş
olan belgenin değerlendirilmesinin alınması olanağının sunulması yeterli olacak ve
Madde VI.1 hükmü gerekli değişikliklerle uygulanacaktır.
Madde
VI.3
Bir
Tarafta düzenlenen bir yükseköğretim belgesinin diğer bir Tarafta tanınmasıyla
aşağıda belirtilen sonuçlardan biri ya da ikisi birden gerçekleşecektir:
a)
Tanınmanın istendiği Taraftaki belge sahipleriyle aynı koşullarda, ilgili sınavları
da içeren ileri düzey yükseköğretim çalışmalarına ve/veya doktora
hazırlıklarına kabul edilme;
b)Tanımanın
istendiği Tarafın yasa ve düzenlemelerine veya yargı yetkisine tabi olarak, bir
akademik unvanı kullanma.
Buna
ek olarak, tanıma, tanımanın istendiği Tarafın yasa ve düzenlemelerine veya yargı
yetkisine tabi olmak kaydıyla, iş piyasasına girmeyi kolaylaştırabilir.
Madde
VI.4
Tarafta
düzenlenen bir yükseköğretim belgesinin diğer bir Tarafta değerlendirilmesi şu
şekilde olabilir:
a)
genel istihdam amaçları için öneri biçiminde;
b)
programlarına kabul edilmek için bir eğitim kurumuna öneri biçiminde;
c)
herhangi bir yetkili tanıma makamına öneri biçiminde.
Madde
VI.5
Taraflardan
her biri, kendi ülkesinde, ulusal mevzuatın belirli, koşullarıyla ya da söz konusu
kurumların köken Taraf ile yapılan belirli anlaşmalara bağlı olarak faaliyet gösteren
yabancı eğitim kurumları tarafından düzenlenen belgeleri tanıyabilir.
Bölüm
VII. Mülteciler, yerinden edilmiş kişiler ve mülteci benzeri konumdaki kişilerin
sahip oldukları belgelerin tanınması
Madde
VII
Taraflardan
alınan belgelerin yazılı ispatının yapılamadığı durumlar da dahil olmak üzere,
mültecilerin, yerinden edilmiş kişilerin ve mülteci benzeri konumdaki kişilerin yükseköğretime,
daha ileri yükseköğretim programlarına veya iş faaliyetlerine girişleri için
gerekli olan şartları yerine getirip getirmedikleri konusunda her bir Taraf, kendi
eğitim sistemi çerçevesinde Anayasal, yasal ve düzenleyici hükümlerine uygun olarak
adil ve hızlı değerlendirme yapmak üzere hazırlanan yöntemleri geliştirmek için
uygulanabilir ve makul tüm adımları atacaktır.
Bölüm
VIII. Yükseköğretim kurumlarının ve programlarının değerlendirilmesi hakkında
bilgi
Madde
VIII.1
Taraflardan
her biri, kendi yükseköğretim sistemine bağlı herhangi bir kurum ya da bu kurumlarda
faaliyet gösteren herhangi bir program hakkında, bu kurumlar tarafından düzenlenen
belgelerin tanınmanın istendiği Tarafta doğrulanıp doğrulanmadığını
belirleyebilmeleri amacıyla diğer Taraf Devletin yetkili makamlarına olanak vermek için,
gerekli bilgiyi sağlayacaktır. Bu tür bilgiler aşağıda belirtildiği biçimde sağlanacaktır:
a)
Taraflar, yükseköğretim kurumları ve programlarıyla ilgili resmi bir değerlendirme
sistemi kurmuşlarsa: bu değerlendirmenin yöntem ve sonuçlarına ilişkin bilgi ile yükseköğretim
belgesi veren her türlü yükseköğretim kurum ve programına özgü nitelik standardına
ilişkin bilgi,
b)
Taraflar, yükseköğretim kurumları ve programlarıyla ilgili resmi bir değerlendirme
sistemi kurmamışlarsa: kendi eğitim sistemlerine bağlı herhangi bir yükseköğretim
kurumundan veya herhangi bir yükseköğretim programından alınan çeşitli belgelerin
tanınmasına ilişkin bilgi.
Madde
VIII.2
Taraflardan
her biri:
a)
kendi yükseköğretim sisteminde yer alan yükseköğretim kurumlarının, her bir
eğitim kurumunun karakteristik özellikleriyle birlikte, gözden geçirilmesinin;
b)
farklı dereceler verme ve her türlü kurum ve programlara giriş koşullarını gösteren
kendi yükseköğretim sistemi tarafından tanınan kurumların (kamu veya özel) bir
listesinin;
c)
yükseköğretim programlarının bir tanımının;
d)
Tarafların kendi yüksek öğretim sistemine bağlı olarak kabul ettiği, ülkesi dışında
bulunan eğitim kurumlarının bir listesinin geliştirilmesi, devamının sağlanması ve
temin edilmesi için yeterli hazırlıkları yapacaktır:
Bölüm
IX Tanıma, konularında bilgi
Madde
IX.1
Yükseköğretime
ilişkin belgelerin tanınmasını sağlamak amacıyla, Taraflar alınan belgelerin tam
olarak belirlenmesi için saydam sistemler oluşturmak sorumluluğunu üstlenirler.
Madde
IX.2
1.
Konu ile ilgili, doğru ve güncel bilgi ihtiyacını karşılamak için, Taraflardan her
biri, bir ulusal bilgi merkezi kuracak veya işletecek ve söz konusu merkezin kuruluşunu
ya da merkezi etkileyen herhangi bir değişikliği tevdi makamlarından birine
bildirecektir.
2.
Taraflardan her birinde, ulusal bilgi merkezi:
a)
bulunduğu ülkenin yükseköğretim sistemine ve belgelerine ilişkin tutarlı ve doğru
bilgiye erişimi sağlayacak;
b)
diğer Tarafların yükseköğretim sistemlerine ve belgelerine ilişkin bilgiye erişimi
kolaylaştıracak;
c)
ulusal yasa ve düzenlemelere uygun olarak tanıma ve belgelerin değerlendirilmesi
konusunda öneride bulunacak veya bilgi verecektir.
3.
Her ulusal bilgi merkezi, işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli araçları
hizmetine tahsis edecektir.
Madde
IX.3
Taraflar,
ulusal bilgi merkezleri aracılığıyla ya da başka bir biçimde, UNESCO/Avrupa Konseyi
Diploma Ekinin ya da Tarafların yükseköğretim kurumları tarafından verilen eşdeğer
başka bir belgenin kullanımını destekleyeceklerdir.
Bölüm
X. Yürütme mekanizmaları
Madde
X.1
Aşağıda
belirtilen organlar Sözleşme'nin yürütülmesini idare edecek, ilerletecek ve kolaylaştıracaklardır:
a)
Avrupa Bölgesindeki Yükseköğretim Belgelerinin tanınması konusunda Sözleşme
Komitesi;
b)
9 Haziran 1994 tarihli Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve 18 Haziran 1994 tarihli UNESCO
Avrupa Bölgeler Komitesinin kararıyla kurulan, akademik dolaşım ve tanımaya (ENIC
Ağı) ilişkin Avrupa Ulusal Bilgi Merkezleri Ağı.
Madde
X.2
1.
Bu gerekçeyle, Avrupa Bölgesi içinde yükseköğretimle ilgili belgelerin tanınması
konusunda Sözleşme Komitesi (bundan sonra "Komite" olarak belirtilen)
kurulmuştur. Komite, her bir Taraf devletin bir temsilcisinden oluşacaktır.
2.
Madde X.2'nin hükümleri uyarınca "Taraf" terimi Avrupa Topluluğuna
uygulanamayacaktır.
3.
Madde XI.1.1'de belirtilen Devletler ve Vatikan, eğer bu Sözleşme'ye taraf değillerse,
Avrupa Topluluğu, ve ENIC Ağı'nın Başkanı Komite toplantılarına gözlemci olarak
katılabileceklerdir. Bölge'de tanıma konularında etkin durumda bulunan devlet
kurumları ve hükümet dışı örgütlerin temsilcileri de Komite toplantılarına gözlemci
olarak katılmak üzere davet edilebilirler.
4.
Avrupa Bölgesi'nde yer alan devletlerin yükseköğretimleriyle ilgili çalışmalarının,
diplomalarının ve derecelerinin tanınması konusunda Sözleşme'nin Uygulanması için
UNESCO Bölgesel Komite Başkanı da Komite toplantılarına gözlemci olarak davet
edilecektir.
5.
Komite bu Sözleşme'nin uygulanmasını destekleyecek ve yürütülmesini
denetleyecektir. Komite, bu amaçla, Sözleşme'nin yerine getirilmesinde ve yükseköğretim
belgelerinin tanınmasına yönelik uygulamaların göz önünde bulundurulmasında
Tarafların yetkili makamlarına rehberlik etmek üzere, Tarafların büyük bir çoğunluğuyla,
öneriler, beyanatlar, protokoller ve uygulama yöntemleri benimseyebilir. Taraflar bu
tür metinlere bağlı olmamakla beraber, bunları uygulamak, metinleri yetkili
makamların dikkatine sunmak ve uygulanmalarını teşvik etmek için her türlü gayreti
göstereceklerdir. Komite karar vermeden önce ENIC Ağının görüşünü alacaktır.
6.
Komite, Avrupa Konseyi ve UNESCO'nun ilgili birimlerini bilgilendirecektir.
7.
Komite, UNESCO tarafından kabul edilen yükseköğretim çalışmalarının,
diplomaların ve derecelerin tanınmasına ilişkin Sözleşmelerin uygulanması için
UNESCO Bölgeler Komiteleriyle bağlantılarını sürdürecektir.
8.
Toplantı ve karar yetersayısı Tarafların çoğunluğundan oluşur.
9.
Komite, kendi içtüzüğünü belirleyecektir. En azından her üç yılda bir olağan
toplantısını gerçekleştirecektir. Komite ilk toplantısını bu Sözleşme'nin yürürlüğe
girdiği yıl içinde yapacaktır.
10.
Komite Sekreterliği, Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğiyle birlikte UNESCO Genel Müdürlüğüne
bağlı olacaktır.
Madde
X.3
1.
Taraflardan her biri, Madde IX.2 kapsamında kurulan ya da faaliyetlerini sürdüren
akademik dolaşım ve tanımaya ilişkin ulusal bilgi merkezini, Avrupa Ulusal Bilgi
Merkezleri Ağının (the ENIC Network) bir üyesi olarak atayacaktır. Madde IX.2
kapsamında bir Tarafta birden fazla ulusal bilgi merkezinin kurulduğu ya da
işletildiği durumlarda bu merkezlerin tamamı ağın üyeleri olacaklar, ancak, ilgili
ulusal bilgi merkezleri sadece bir oy kullanabilecektir.
2.
Yapısal olarak sınırlı olarak Sözleşme taraflarının ulusal bilgi merkezlerinden
oluşan ENIC Ağı, yetkili ulusal makamlarla beraber Sözleşme'nin yürütülmesine
destek verecek ve yardım edecektir. Ağ, yılda en az bir kez toplanacaktır; Kendi
talimatlarına uygun olarak Başkanını ve Bürosunu seçecektir.
3.
ENIC İletişim Ağı Sekreterliği, Avrupa Konseyi Genel Sekreterliğiyle birlikte UNESCO
Genel Müdürlüğüne bağlı olacaktır.
4.
Taraflar ENIC İletişim Ağı aracılığıyla, diğer Tarafların ulusal bilgi
merkezleriyle, özellikle akademik tanıma ve dolaşımla ilgili etkinliklerde
kullanmaları için gerekli tüm bilgiyi toplamalarına olanak vererek, işbirliğinde
bulunacaklardır.
Bölüm
XI. Son Hükümler
Madde
XI.1
1.
Bu Sözleşme, Sözleşmenin tevdi edilmesiyle sonuçlanacak Diplomatik Konferansa davet
edilen:
a)
Avrupa Konseyi üye devletlerinin;
b)
UNESCO Avrupa Bölgesi üye devletlerinin;
c)
Avrupa Konseyi Avrupa Kültür Sözleşmesi'ni ve/veya Avrupa Bölgesi'nde yer alan
devletlerin yükseköğretim çalışmalarının, diplomalarının ve derecelerin
tanınmasıyla ilgili UNESCO Sözleşmesi'ni onaylayan herhangi bir imza sahibi, sözleşen
devlet veya Tarafın,
imzasına
açık olacaktır.
1.
Bu Devletler ve Vatikan:
a)
imzanın onay, kabul ya da uygun bulmaya tabi olmadığı durumlarda imza yoluyla, ya da
b)
imzanın onay, kabul ya da, uygun bulmaya tabi olduğu durumlarda, imzayı takiben onay,
kabul ya da imza yoluyla,
ya
da
c)
katılım yoluyla
Sözleşme
ile bağlanmak için rızalarını ifade edebilirler.
3.
İmzalar tevdi makamlarından biri tarafından atılacaktır. Onaylama, kabul ya da giriş
belgeleri tevdi makamlarından biri tarafından saklanacaktır.
Madde
XI.2
Bu
Sözleşme, Avrupa Konseyi ve/veya UNESCO Avrupa Bölgesi üyesi olan en az üç Devletin
içinde yer alacağı, beş devletin Sözleşme'yle bağlı kalma rızalarını ifade
etmelerinden sonra bir aylık sürenin bitimini takip eden ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir. Sözleşme, her bir Devletin Sözleşme'ye bağlı kalacağını kabul
ettiğini bildirmesinden sonraki, bir aylık sürenin bitimini takip eden ayın ilk günü
yürürlüğe girecektir.
Madde
XI.3
1.
Bu Sözleşme'nin yürürlüğe girmesinden sonra Madde XI.1'de belirtilen kategorilerden
biri içinde yer alan bir devlet Sözleşmeye katılma talebinde bulunabilir. Bu konudaki
her istek, Avrupa Bölgesi'nin yükseköğretim belgelerinin tanınmasıyla ilgili Sözleşme
Komitesi'nin toplantısından en az üç ay önce taraflara bu isteği iletecek olan
bilgilendirecek olan tevdi makamlarından birine, yöneltecektir. Tevdi makamı aynı
zamanda Avrupa Konseyi Bakanlar Konseyini ve UNESCO İcra Kurulunu da bilgilendirecektir.
2.
Bu Sözleşme'ye dahil olmayı talep eden bir Devleti, bu Sözleşme'ye çağırma kararı
Tarafların üçte iki çoğunluğuyla alınacaktır.
3.
Bu Sözleşme'nin yürürlüğe girmesinden sonra, Avrupa Topluluğu, kendi Üye
Devletlerince yapılan ve tevdi makamlarına yöneltilen bir talebi takiben Sözleşme'ye
katılabilir. Bu durumda, Madde Xl.3.2 uygulanmayacaktır.
4.
Kabul eden her bir Devlet veya Avrupa Topluluğu açısından, Sözleşme, tevdi
makamlarından birinin kabul belgesini almasını takip eden bir aylık sürenin bitimini
takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde
XI.4
1.
Aşağıda belirtilen Sözleşmelerin:
l Üniversitelere Kabul sağlayan Belgelerin
Denkliğiyle ilgili Avrupa Sözleşmesi (1953, ETS No. 15) ve Protokolü (1964, ETS No.
49);
l Üniversite Çalışma Sürelerinin Denkliğiyle
ilgili Avrupa Sözleşmesi (1956, ETS No. 21);
l Üniversite Belgelerinin Akademik Tanınmasıyla
ilgili Avrupa Sözleşmesi (1959, ETS No.32);
l Akdeniz'e sınırı olan Arap ve Avrupa
Devletlerinde Yükseköğretim Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin
tanınmasıyla ilgili Uluslararası Sözleşme (1976);
l Avrupa Bölgesi'nde ait Devletlerin Yükseköğretim
Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerinin tanınmasıyla ilgili Sözleşme
(1979);
l Üniversite Çalışma Sürelerinin Genel Denkliğiyle
ilgili Avrupa Sözleşmesi (1990, ETS No. l38);
birinin
ya da daha fazlasının tarafı olan bu Sözleşme'nin Tarafları:
a)
mevcut Sözleşme hükümlerini karşılıklı ilişkiler içinde uygulayacaktır;
b)
mevcut Sözleşme'nin bir tarafı olmayan, ancak yukarıda belirtilen Sözleşmelerin
Tarafı olan Devletlerle yapmış oldukları söz konusu Sözleşmeleri uygulamaya devam
edeceklerdir.
2.
Bu Sözleşme'nin Tarafları, Akdeniz'e sınırı olan Arap ve Avrupa Devletleri'ndeki yükseköğretim
Çalışmalarının, Diplomalarının ve Derecelerin tanınmasıyla ilgili uluslararası Sözleşme
dışında daha önceden taraf olmamışlarsa paragraf 1'de belirtilen Sözleşmelerden
herhangi birine taraf olmaktan kaçınma yükümlülüğünü üstlenirler.
Madde
XI.5
1.
Herhangi Devlet, imza sırasında veya onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesini
tevdi ederken, bu Sözleşme'nin uygulanacağı ülke veya ülkeleri belirleyebilir.
2.
Herhangi bir Devlet, daha sonraki bir tarihte, tevdi makamlarından birine ilettiği bir
beyanatla, Sözleşme'nin uygulanmasını beyanatta belirtilen dışında bir ülkeye genişletebilir.
Sözleşme, bu tür ülkeler için tevdi makamı tarafından beyanatın alındığı
tarihten sonraki bir aylık dönemin bitimini takip eden ayın ilk günü yürürlüğe
girecektir.
3.
Beyanatta belirtilen herhangi bir bölge hakkında, önceki iki paragraf kapsamında
yapılan bir beyan, tevdi makamlarından birine yöneltilen bir tebliğ ile geri
alınabilir. Geri alma tevdi makamı tarafından bu bildirimin alındığı tarihten
sonraki bir ayın bitimini. takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir.
Madde
XI.6
1.
Taraflardan biri, herhangi bir zamanda, tevdi makamlarından birine gönderilen bir
bildirimle bu Sözleşme'yi feshedebilir.
2.
Bu fesih, tevdi makamı tarafından bildirimin alındığı tarihten sonraki on iki aylık
bir dönemin bitimini takip eden ayın ilk günü geçerli olacaktır. Ancak bu fesih, Sözleşme
hükümleri kapsamında alınan önceki tanınma kararlarını etkilemeyecektir.
3.
Bu Sözleşme'nin hedefine ve amacına ulaşabilmesi için gerekli bir hükmün, bir Taraf
tarafından ihlal edilmesi durumunda bu Sözleşme'nin uygulamasının sona ermesi ya da
askıya alınması uluslararası hukuk uyarınca duyurulacaktır.
Madde
XI.7
1.
Herhangi bir devlet, Vatikan veya Avrupa Topluluğu imza zamanında ya da onay, kabul,
uygun bulma ya da katılım belgesinin sunulması sırasında bu Sözleşme'nin aşağıda
belirtilen maddelerinden biri ya da daha fazlası üzerinde, tamamen ya da kısmen,
çekince hakkını saklı tuttuğunu beyan edebilir.
Madde
IV.8
Madde
V.3
Madde
VI.3
Madde
VIII.2
Madde
IX.3
Başka
hiçbir çekince konulamaz.
2.
Bir önceki paragraf kapsamında çekince koyan herhangi bir Taraf çekincesini tevdi
makamlarından birine gönderdiği bir bildirimle, tamamen ya da kısmen, geri alabilir.
Geri alma, tevdi makamı tarafından bildirimin alındığı tarihten itibaren geçerli
olacaktır.
3.
Bu Sözleşme'nin bir hükmüne çekince koyan bir Taraf, söz konusu hükmün başka bir
Taraf Devlet tarafından uygulanmasını talep edemez, ancak söz konusu Taraf Devletin, eğer
çekincesi kısmi ya da şarta bağlıysa, bu hükmün kendi kabul ettiği şekilde
uygulanmasını talep edebilir.
Madde
XI.8
1.
Bu Sözleşmedeki taslak değişiklikler, Tarafların üçte iki çoğunluğuyla, Avrupa Bölgesi'ndeki
Yükseköğretim Belgelerinin Tanınmasıyla İlgili Sözleşme Komitesi tarafından
benimsenebilir. Benimsenen herhangi bir taslak değişiklik, bu Sözleşmeye bir
Protokolle dahil edilecektir. Protokol, her olay için, yürürlüğe girme usulünü
belirleyecek ve Taraflarca kabul edildiğinin bildirilmesini talep edecektir.
2.
Yukarıda 1. paragraf kapsamında, bu Sözleşme'nin III. Bölümü'nde hiçbir değişiklik
yapılamaz.
3.
Değişikliklerle ilgili her öneri Komite toplantısından en az üç ay önce, tarafları
bilgilendirecek olan, tevdi makamlarından birine bildirilecektir. Tevdi makamı ayrıca
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve UNESCO İcra Kurulunu da bilgilendirecektir.
Madde
XI.9
1.
Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği ve Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür
Örgütü Genel Müdürlüğü bu Sözleşme'nin tevdi makamları olacaklardır.
2.
Bir resmi belge, bildirim ya da ileti kendisine tevdi edilen tevdi makamı, Sözleşme'nin
taraflarının yanısıra, Avrupa Konseyi ve/veya UNESCO Avrupa Bölgesi üyesi diğer
Devletlere
a)
herhangi bir imza ile;
b)
herhangi bir onay, kabul, uygun bulma ya da katılım belgesinin sunumuyla;
c)
Madde XI.2 ve XI.3.4'deki hükümler uyarınca bu Sözleşme'nin yürürlüğe gireceği
bir tarihte;
d)
Madde XI.7 hükümleri yerine getirilirken yapılan herhangi bir çekince ve Madde XI.7
hükümleri yerine getirilirken yapılan bir çekincenin geri çekilmesiyle;
e)
Madde XI.6'nın uygulanması sırasında bu Sözleşme'nin yürürlükten kaldırılacağına,
ilişkin
herhangi bir duyuruyla;
f)
Madde II.1 veya Madde II.2'nin hükümleri uyarınca yapılan duyurularla;
g)
Madde IV.5'in hükümleri uyarınca yapılan duyurularla;
h)
Madde XI.3'ün hükümleri uyarınca giriş için yapılan herhangi bir başvuruyla;
i)
Madde XI.8'in hükümleri uyarınca yapılan herhangi bir öneriyle;
j)
bu Sözleşme ile ilgili işlem, bildiri veya ileti ile.
Tevdi
edecektir.
3.
Bu Sözleşme'nin hükümlerinin yerine getirilmesi sırasında bir ileti alan veya Sözleşme'nin
hükümlerinin takibine ilişkin bir tebliğ yapan tevdi makamı, derhal diğer tevdi
makamını bilgilendirecektir.
Bu
hususları tasdiken, aşağıda imzası bulunan yetkili temsilciler, bu Sözleşmeyi
imzalamışlardır.
11
Nisan 1997 tarihinde, Lizbon'da, birbirine denk dört metin olarak, İngilizce,
Fransızca, Rusça ve İspanyolca dillerinde, biri Avrupa Konseyi arşivlerinde diğeri
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü arşivlerinde saklanmak üzere
iki kopya olarak hazırlanmıştır. Onaylanmış bir kopyası Madde XI.1'de belirtilen tüm
devletlere, Vatikan'a, Avrupa Topluluğu'na ve Birleşmiş Milletler Genel
Sekreterliği'ne gönderilecektir.
Dönem: 22
Yasama Yılı: 4
TBMM
(S. Sayısı: 1036)
Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin
Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
Tasarısı ve Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor ile Dışişleri Komisyonları
Raporları
(1/1081)
T.C.
Başbakanlık
Kanunlar
ve Kararlar
Genel
Müdürlüğü
15.7.2005
Sayı:
B.02.0.KKG.0.10/101-1136/3405
TÜRKİYE
BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Dışişleri
Bakanlığınca hazırlanan ve Başkanlığınıza arzı Bakanlar Kurulunca 27.6.2005
tarihinde kararlaştırılan “Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin
Tanınmasına İlişkin Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
Tasarısı” ile gerekçesi ilişikte gönderilmiştir.
Gereğini
arz ederim.
Recep
Tayyip Erdoğan
Başbakan
GEREKÇE
UNESCO,
hareketlilik ve derecelerin tanınmasıyla ilgili konularda son 50 yıldır çalışmalar
yapmakta ve bilgi toplamaktadır. 1964 yılında konunun teknik ve hukuki boyutlarını
kapsayan bir çalışma yapılmış, bu çalışmalar sonucu 1974 yılından 1980'li
yılların başına kadar, diplomaların ve derecelerin tanınmasıyla ilgili bölgesel
anlaşmalar imzalanmıştır. Türkiye, bu anlaşmalardan Akdeniz'e Sınırı Olan
Ülkeler Anlaşmasını, Avrupa Bölgesi Anlaşmasını ve Asya Pasifik Anlaşmasını
onaylamıştır.
Avrupa
Konseyi ve UNESCO tarafından hazırlanmış olan "Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle
İlgili Belgelerin Tanınmasına İlişkin Sözleşme", 11 Nisan 1997 tarihinde
Lizbon'da yapılan toplantıya katılan ülke temsilcileri tarafından imzalanmıştır. Söz
konusu Avrupa Konseyi sözleşmesi, genellikle "Lizbon Sözleşmesi" olarak
anılır. 1 Aralık 2004 tarihi itibariyle Türkiye dahil, 39 Avrupa Konseyi üyesi ülke
bu sözleşmeye imza koymuş ve sözleşme 33 ülke tarafından resmi olarak
onaylanmıştır.
Sözleşmenin
ana maddelerine göre:
l Bir ülkede alınan diploma ve derecelerin
sahipleri, bu diploma ve derecelerin diğer bir ülkede değerlendirilmesi için yeterli
olanağa sahip olacaklardır.
l Değerlendirme yapılırken, başvuran kişinin
cinsiyeti, ırkı, rengi, fiziksel yetersizliği, dili, dini, siyasi görüşü,
milliyeti, etnik ve sosyal kökenine dayalı hiçbir ayırım yapılmaz.
l Başvuru sahibinin gerekli şartları yerine
getirmediğini kanıtlamak, tanıma/denklik değerlendirmesini yapan kurumun
sorumluluğundadır.
l Her ülke, yüksek öğrenime geçiş, öğrenim süreleri
ve kazanılmış derecelerle ilgili vasıfları değerlendirirken, bu vasıflara kendi
ülkesinde kazanılmış gibi işlem yapar.
l Bir başka ülkede kazanılmış olan yükseköğrenim
vasfı, aşağıda belirtilen şekillerden biri veya her ikisi için sonuç doğurur:
–
Bir üst yükseköğrenim kademesine geçişte aranan, sınav veya doktoraya hazırlık
gibi şartlar o ülkenin kendi öğrencileri için talep ettiği şartlardan farklı
olamaz.
–
Akademik unvanların kullanımı, tanıma işleminin yapıldığı ülkedeki yasal
düzenlemelere göre yapılır.
l Tüm ülkeler, yükseköğretime girmek veya
istihdam edilmek üzere, gerekli koşulları yerine getiren mülteciler ve engelli kişiler
için, aranan diploma ve derecelerin belgelerle kanıtlanmasının mümkün olmadığı
durumlarda da geçerli olabilecek yöntemler geliştireceklerdir.
l Tüm ülkeler, kendi yüksek öğretim sistemleri içinde
yer alan kurum ve programlar hakkında bilgi sağlayacaktır.
l Tüm ülkeler, öğrenciler, mezunlar, işverenler,
yüksek öğretim kurumları ve diğer ilgili taraflar ve kişiler için, yabancı
vasıfların tanınmasıyla ilgili danışmanlık hizmeti verecek ulusal bilgi merkezleri
tesis edecektir.
l Tüm ülkeler, tanıma işlemlerini
kolaylaştırmak amacıyla, öğrencilerine Diploma Eki vermeleri konusunda, yüksek öğretim
kurumlarını teşvik edeceklerdir. Diploma Eki, Avrupa Komisyonu, Avrupa Konseyi ve
UNESCO tarafından ortak geliştirilmiş olan ve kazanılmış vasfı kolay,
anlaşılabilir bir şekilde tanımlayan ve verildiği ülkedeki yüksek öğretim
sistemiyle ilişkilendiren bir belgedir.
Ülkemiz
halen Lizbon Sözleşmesinin öngördüğü şartları sağlamaktadır.
Avrupa
Birliği, 2010 yılına kadar toplumsal, bilimsel, teknolojik ve ekonomik açıdan, ABD
ile rekabet gücüne sahip ve bilgiye dayalı global güç olmayı hedeflemektedir. Bu
amaca ulaşmak için eğitime ve özellikle yükseköğretim kurumlarına büyük
görevler düştüğü kabul edilmektedir.
Avrupa
Birliği ülkelerinde uygulanan yüksek öğretim sistemleri için öngörülen yapısal
değişikliğin niteliği ile kapsamının belirlenmesi amacıyla atılan ilk adım olan
Sorbon Deklarasyonu, 25 Mayıs 1998
tarihinde imzalanmıştır. Sorbon Deklarasyonu'nu, Avrupa'daki 31 ülkenin Eğitim
Bakanları tarafından 19 Haziran 1999 tarihinde imzalanan Bologna Deklarasyonu
izlemiştir. Bologna Deklarasyonu'yla uluslararası düzeyde rekabet gücüne sahip bir
Avrupa Yükseköğretim Bölgesi oluşturulması yönünde siyasi irade ortaya konmuştur.
Bu amaçla diploma ve akademik derecelere şeffaflık getirilmesi, ABD sistemine benzer
şekilde lisans, yüksek lisans ve doktora aşamalarının benimsenmesi, öğrenci ve öğretim
üyesi hareketliliğinin teşvik edilmesi, yetiştirme ve araştırmaya dayalı entegre
programlar geliştirilmesi ve akademik değerlendirme ve kalite kontrol sistemleri
kurulmasında Avrupa düzeyinde işbirliği yapılması temel ilke olarak benimsenmiştir.
Bologna
Deklarasyonu'nun imzalanmasından iki yıl sonra, 18-19 Mayıs 2001 tarihlerinde Prag' da
bir araya gelen eğitim bakanları toplantısında Bologna Deklarasyonu hedefleri
genişletilmiş, örneğin bilgi toplumu olabilme açısından büyük öneme sahip
"yaşam boyu öğrenim" ile öğrencilerin ve yükseköğretim kurumlarının sürece
katılımı, Avrupa Yükseköğrenim alanının cazip ve rekabete açık hale getirilmesi,
doktora çalışmaları ve Avrupa Araştırma Alanı (ERA) ile Avrupa Yüksek Öğretim
Alanı (EHEA) arasında sinerji yaratılması, Deklarasyonun hedefleri arasına
alınmıştır.
Bu
bağlamda bilimsel ve akademik çalışmaların, patent ve teknolojik ürünlere dönüşümünde
ABD'yi yakalamak, 3. dünya üyesi ülkelerin öğrenci ve bilim adamlarını cezbetmek,
bilim adamlarının geçici olarak geleceği Mükemmeliyet Merkezleri ve bunların bilgi
ağlarını ve bilgi otoyollarını yaratmak, Avrupa Birliği hedefleri arasına
alınmıştır.
Prag
Toplantısı'nda ülkemiz, Bologna Deklarasyonu'na imza atan ülkeler arasına tam üye
olarak kabul edilmiştir.
Bologna
Deklarasyonu'nun eğitimle ilgili hedefleriyle ülkemizin yükseköğretim hedefleri
örtüşmekte ve bu bağlamda Lizbon Sözleşmesi, öğrencilere başka bir ülkede kazandıkları
kredilerin ve vasıfların, dönem kaybetmeden kendi ülkelerinde tanınmasına olanak
sağlaması açısından, önemli bir doküman teşkil etmektedir.
Bilindiği
gibi, ülkemizin 15 Nisan 2004 tarihinde Brüksel'de imzaladığı "Avrupa Topluluğu
ile Türkiye Cumhuriyeti'nin Topluluk Programları Leonardo da Vinci II, Socrates II ve
Gençlik Programlarına katılımı Hakkında Mutabakat Zaptı" 8 Mayıs 2004 tarihli
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 2004 yılında Mobility
programından yararlanarak 183 öğrenci ülkemize gelmiş ve 475 öğrencimiz Avrupa'nın
çeşitli üniversitelerine gitmiştir.
AVRUPA
BÖLGESİNDE YÜKSEKÖĞRETİMLE İLGİLİ BELGELERİN TANINMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞMENİN
ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN
Resmi
Gazete:28 Şubat 2006 - Sayı : 26094
Kanun No. 5463 |
Kabul Tarihi : 23.2.2006 |
MADDE
1 - Türkiye Cumhuriyeti adına 1 Aralık 2004 tarihinde
imzalanan “Avrupa Bölgesinde Yükseköğretimle İlgili Belgelerin Tanınmasına
İlişkin Sözleşme”nin onaylanması uygun bulunmuştur.
MADDE
2 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
3 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
| < Önceki | Sonraki > |
|---|

