Sağlık Bakanlığı'nca
hazırlanan ve kamu hastanelerinin "işletme" mantığıyla çalıştırılmasını gündeme
getiren "Kamu Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Tasarısı" 1
Kasım 2007 Perşembe günü Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda
görüşülecek.
Sağlık Bakanlığı'nca
hazırlanan ve kamu hastanelerinin "işletme" mantığıyla çalıştırılmasını gündeme
getiren "Kamu Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması Hakkında Kanun Tasarısı" 1
Kasım 2007 Perşembe günü Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda
görüşülecek. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi, Kamu Hastane Birlikleri
tasarısı, GSS ve tam gün uygulamalarını içeren bir acil eylem planı oluşturmak
amacıyla tabip odaları başkanlarını Ankara'ya çağırdı.
Kamu Hastane Birlikleri Pilot Uygulaması Hakkında Kanun
Tasarısı, Sağlık Bakanlığı'nın sağlık hizmeti sunumundan çekilmesini ve
hastanelerin şimdiki yönetim yapısından farklı olarak "finansal yeterliliği de
göz önünde bulundurulan" kişiler tarafından yönetilen, özerk bütçeli,
"otelcilik hizmeti" veren işletmeler haline getirilmesini öngörüyor. Tasarı
hastane yönetimini değişik kurumların belirleyeceği temsilcilere bırakıyor.
Bunlar arasında ticaret odası temsilcisinin bulunması dikkat çekiyor.
Tasarıda yer alan düzenlemelere göre, Sağlık Bakanlığı'na
bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık kurumları, yapılacak değerlendirme
sonuçlarına göre Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile kamu tüzel
kişiliğine haiz, özel bütçeli, Bakanlığın ilgili kuruluşu statüsünde işletmeye
dönüştürülecek. Sunulan hizmet büyüklüğüne göre, aynı ilde birden fazla işletme
kurulabilecek. Yine Bakanlığın belirleyeceği birden fazla işletme bir araya
gelerek "işletmeler birliği" oluşturabilecekler. İşletmeler birliğinin başkan
ve başkan yardımcısı da yine Bakanlık tarafından görevlendirilecek. İşletme
yönetiminde yer alacak pozisyonlar için toplam 6 bin 820 serbest kadro
belirlendi. Ayrıca mevcut yöneticilerin pozisyonları düşüyor. Bu durum yeni ve
büyük bir kadrolaşmaya zemin hazırlıyor.
"İşletme"lerde istihdam edilecek memur ve sözleşmeli
personel sayısı "işletme" yönetim kurulunun görüşleri alınarak her yıl yine
Bakanlıkça tespit edilecek. Böyle bir düzenlemeye neden gerek duyulduğuyla
ilgili olarak, tasarının genel gerekçesinde, özellikle yataklı tedavi
kurumlarının sağlık hizmetlerinin yanında "otelcilik hizmeti" de sunan yapılar
olduğu için bunların sevk ve idaresinin de "işletmecilik" esaslarına göre
düzenlenmesi gerektiği ileri sürülüyor.
Kamu sağlık hizmeti sunumundan çekiliyor
Tasarının genel gerekçesinde, her türlü yetkinin Sağlık
Bakanlığı elinde toplanmasının ve kararların merkezden alınmasının, kararların
yürütülmesini ve uygulanmasını geciktirdiği, bunun da hizmeti aksattığı
savunuluyor. Sağlık alanında son dönemde yapılan düzenlemelerle, "hizmet
sunumu" ile "finansman"ın birbirinden ayrılmaya çalışıldığının anımsatıldığı
genel gerekçede, tasarının bu sürecin tamamlayıcısı olduğu ifade ediliyor. Bu
bağlamda Sağlık Bakanlığı'nın hizmet sunumundan çekileceği, "asli görevlerine"
döneceği ve yeniden yapılanmasının gündeme geleceği belirtiliyor. Özetle, bu
tasarıyla kamu yani devlet sağlık hizmeti sunumundan tümüyle çekiliyor.
İnsan kanı hastane gelirleri arasında
Tasarının dikkat çekici yanlarından birini "birliğin
gelirleri" bölümü oluşturuyor. "İnsan kanı" satışı birliğin gelirleri arasında
sayılıyor. "Gerektiğinde" devlet bütçesinden katkı yapılabileceği belirtiliyor
ancak bu "gereklilik hali"nin ne olduğu tanımlanmıyor. Tasarı birliklerin
sağlık hizmetini satın alabilmesine de olanak tanıyor. Bu durum Türk Tabipleri
Birliği'nin en temel itirazları arasında yer alıyor. Bugüne kadar sağlık
hizmetinin dışarıdan satın alınmasına ilişkin düzenlemeler zaman zaman yaşama
geçirilmeye çalışılmış ancak Danıştay tarafından iptal edilmişti.
Vatandaşa sağlık hizmetine ulaşma zorluğu
Tasarı, "kar-zarar" anlayışına göre çalışacak işletmelerden
vatandaşların yararlanabilmelerini güçleştirecek. Sağlık çalışanları ise sağlık
hizmetinin gereklerine göre değil, işletmenin çıkarlarına göre çalışmak zorunda
kalacaklar. Bu durum sağlık hizmetinin niteliğini olumsuz etkileyecek.
TTB'den acil eylem planı hazırlığı
Türk Tabipleri Birliği, sağlık alanını bütünüyle piyasaya ve
özel sektöre açan Sağlıkta Dönüşüm Programı'nın bir parçası olan tasarının yasalaşmasına
karşı çıkıyor. Genel Sağlık Sigortası ve tam gün uygulamalarının da gündemde
olduğu bugünlerde, Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi acil bir eylem planı
oluşturmak üzere oda başkanlarını Ankara'ya çağırdı. Bu kapsamda, siyasi parti
temsilcileri ve hekim milletvekilleriyle görüşülecek.
KAMU HASTANE
BİRLİKLERİ PİLOT UYGULAMASI
HAKKINDA KANUN TASARISI
Amaç, kapsam ve tanımlar
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; Bakanlar
Kurulunun pilot olarak belirleyeceği illerde, ikinci ve üçüncü basamak sağlık
hizmetlerinin hakkaniyete, halkın ihtiyaç ve beklentilerine uygun, kolay
erişilebilir, verimli, kaliteli ve etkin şekilde sunulmasını sağlamak amacıyla
kamu hastane birlikleri kurulması ve çalıştırılması ile ilgili esasları belirlemektir.
(2)
Bu Kanunun uygulanmasında;
a)
Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b)
Hastane: Birlik kapsamına alınan Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak
sağlık kurumlarını,
c)
Birlik: Bu Kanun kapsamında hastane veya hastane gruplarından oluşturulan tüzel
kişiliği,
ç) Birlik merkezi: Birden fazla ili kapsayan
birliklerde Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenecek il merkezini,
d) İkinci basamak sağlık kurumu: Hastanın tanı ve
tedavisinin, birinci basamak sağlık kuruluşları tarafından sağlanamadığı durumlarda,
tedavi hizmetinin verildiği sağlık kurumunu,
e) Üçüncü basamak sağlık kurumu: İleri tetkik ve
tedavi yöntemlerini gerektiren ve tedavisi özellik arz eden hastaların sevk
edildiği bir üst sağlık kurumunu,
f) Uzman personel: Ekli (I) sayılı cetvelde yer alan
"uzman" unvanlı sözleşmeli personel pozisyonuna bağlı olarak, hastane
yöneticiliği dışındaki genel sekreterlik birimlerinde Bakanlıkça belirlenen
alanlarda özel bir meslek bilgisi, tecrübe veya ihtisasını gerektiren
hizmetlerde istihdam edilen personeli,
ifade eder.
Kuruluş ve
organlar
MADDE 2- (1) Bakanlığa bağlı ikinci ve üçüncü basamak sağlık
kurumları, bu maddenin ondördüncü fıkrası çerçevesinde yapılacak değerlendirme
sonuçlarına göre Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile kamu tüzel
kişiliğini haiz, Bakanlığın ilgili kuruluşu statüsünde birliğe dönüştürülür.
Birlikler bu Kanunda düzenlenen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine
tabidir. Sunulan hizmetin büyüklüğü göz önünde bulundurulmak suretiyle aynı
ilde birden fazla birlik kurulabileceği gibi, birden fazla ili kapsayacak
şekilde de birlik kurulabilir.
(2) Bakanlık, sağlık hizmetleri ve
yatırımlarının müştereken planlanması ve işbirliğinin geliştirilmesi amacıyla,
belirleyeceği birden fazla birliği bir araya getirerek birlikler
koordinatörlüğü oluşturabilir. Birlikler koordinatörlüğünün kararları istişari
mahiyette olup, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça belirlenir.
(3) Birliğin organları yönetim kurulu, genel
sekreterlik ve hastane yöneticiliklerinden oluşur. Yönetim kurulu birliğin en
üst karar organıdır ve aşağıdaki üyelerden oluşur;
a) İl
genel meclisi tarafından belirlenen hukuk öğrenimi görmüş bir üye.
b)
İl genel meclisi tarafından belirlenen yeminli mali müşavir veya serbest
muhasebeci mali müşavir bir üye.
c) Vali
tarafından belirlenen işletme, iktisat veya maliye alanında en az dört yıllık
yüksek öğrenim görmüş bir üye.
ç)
Bakanlıkça belirlenen tıp öğrenimi görmüş bir üye.
d)
Bakanlıkça belirlenen sağlık sektöründe tecrübe sahibi ve alanında en az dört
yıllık yüksek öğrenim görmüş bir üye.
e) Ticaret ve sanayi odası veya bunların ayrı kurulmuş
olması halinde ticaret odası tarafından belirlenen, en az dört yıllık yüksek
öğrenim görmüş bir üye.
f) İl sağlık müdürü veya aynı ilde birden fazla birlik
bulunması halinde Bakanlıkça belirlenecek il sağlık müdür yardımcılarından
birisi.
(4)Yönetim Kurulu üyelerinin 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlara
ilave olarak, kamu veya özel sektörde alanında en az 8 yıl iş tecrübesine sahip
olmaları gerekir.
(5) Yönetim
kurulu üyeleri ile eşleri veya ikinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarının,
birlikler ile Bakanlığa bağlı sağlık kurum ve kuruluşlarıyla ticari ilişkide
bulunması yasaktır. Bu yasak, yönetim
kurulu üyeleri için görevleri sona erdikten sonra iki yıl süreyle devam eder.
(6) Yönetim kurulu üyeleri başka bir birlikte yönetim
kurulu üyesi olamazlar. Birden fazla ili kapsayan birliklerde üçüncü fıkra
gereğince oluşturulacak üyeliklerde birlik merkezinin bulunduğu il esas alınır.
(7) Yönetim kurulunun sekretarya hizmetleri genel
sekreterlik tarafından yürütülür.
(8) Yönetim kurulu ilk
toplantısında kendi aralarından bir başkan ve bir başkanvekili seçer. Geçerli
bir mazereti olmaksızın arka arkaya üç toplantıya veya bir yıl içinde toplam
beş toplantıya katılmayanlar ile yönetim kurulu üyeliğine seçilme şartını
yitirenler ve seçildikten sonra bu şartları taşımadığı anlaşılanların
üyelikleri kendiliğinden sona erer. Üyelik süresi üç yıl olup görev süresi
tamamlanmadan herhangi bir şekilde üyeliğin sona ermesi halinde kalan süre aynı
şekilde belirlenen üye tarafından tamamlanır. Görev süresini tamamlayan üye
tekrar seçilebilir. Yönetim kurulu üyeliği, üyelerin asli görevlerini
sürdürmelerine engel teşkil etmez. Üyeler, görevlerinden ayrılmış olsalar bile,
bu görevleri nedeniyle öğrendikleri bilgileri kendilerinin veya başkalarının
menfaatine veya zararına kullanamazlar.
(9) Yönetim kurulu, ayda bir
defadan az olmamak üzere önceden belirlenen gündemle toplanır. Yönetim kurulu
başkanı acil durumlarda üyeleri ayrıca toplantıya çağırabilir. Yönetim kurulu
en az beş kişiyle toplanır ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla karar verir.
Oyların eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Çekimser
oy kullanılamaz. Yönetim kurulu gündemi başkan tarafından hazırlanır. Üyeler,
başkanın uygun görüşü ile gündem maddesi teklif edebilir. Başkan tarafından
havale edilmeyen konular görüşülemez. Alınan kararlar başkan ve toplantıya
katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara muhalif kalanlar gerekçelerini
kararda belirtir.
(10) Toplantılara katılan yönetim kurulu üyelerine her
yıl Yüksek Planlama Kurulu kararıyla kamu iktisadi teşebbüslerinde yönetim
kurulu başkan ve üyeleri için tespit edilen tutarda aylık huzur ücreti ödenir.
İl dışından görevlendirilen üyelere ayrıca 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı
Harcırah Kanunu hükümlerine göre harcırah ödenir. Yönetim kurulu üyeliği görevi
sosyal güvenlik kurumlarıyla ilişkilendirilmeyi gerektirmez.
(11) Genel sekreterlik birliğin yürütme organıdır.
Birliğin en üst yöneticisi ve tüzel kişiliğin temsilcisi genel sekreterdir.
Genel sekreterlik bünyesinde tıbbi hizmetler, idari hizmetler ile mali
hizmetler başkanlıkları kurulur.
(12) Birliğe bağlı hastaneler hastane yöneticisi
tarafından yönetilir. Hastane yöneticisine bağlı olarak başhekimlik, idari ve
mali işler ile sağlık bakım hizmetleri müdürlükleri kurulur. Hastane
büyüklükleri göz önüne alınarak yönetim kurulu onayı ile müdürlüklerin sayısı
dörde kadar artırılabilir ve görev dağılımları belirlenir.
(13) Bakanlıkça tespit edilen norm ve standardı
aşmamak kaydıyla yönetim kurulunca belirlenen sayıda başhekim yardımcılıkları
ve müdür yardımcılıkları oluşturulur.
(14)
Hastaneler; hizmet altyapısı, organizasyonu, kalite, verimlilik ve hasta
memnuniyeti gibi konularda Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre
değerlendirmeye tabi tutulur. Değerlendirme sonuçlarına göre hastanelere yüz
üzerinden puan verilir ve her yıl değerlendirme yenilenir. Hastanelerin
sınıflandırılmasında puanlar esas alınır. Puanlarına göre hastaneler (A), (B),
(C), (D) ve (E) olmak üzere beş sınıfa ayrılır. Bu şekilde sınıflara ayrılan
hastanelerin, kapasite ve kaynaklarını birleştirerek aralarında görev paylaşımı
yapılmasına, bu suretle daha rasyonel çalışmasına imkan vermek üzere hastane
grupları oluşturulur ve bu grubun ağırlıklı ortalaması (C) ve üzeri olanlar
birliğe dönüştürülebilir. Ağırlıklı ortalaması (D) sınıfına düşen birliklere
eksikliklerini gidermesi için bir yıldan fazla olmamak üzere uygun süre
verilir. Süre sonunda eksikliklerini gideremeyen (D) sınıfındaki birlikler ile
(E) sınıfına düşen birliklerde yönetim kurulu üyelerinin görevleri ve ekli (I)
sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda istihdam edilecek personelin
sözleşmeleri sona erer. Bu görev ve yetkiler, birlik ağırlıklı ortalaması
tekrar (C) veya üzerine çıkıncaya kadar Bakanlıkça görevlendirilen personel
tarafından yürütülür.
Görev, yetki ve sorumluluklar
MADDE 3 - (1) Yönetim
kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bakanlıkça belirlenen hedef, politika, stratejik
plan ve mevzuata göre yıllık performans programı hazırlamak,
b) Birlik bölgesinde hizmetlerin etkin, kolay
ulaşılabilir, verimli ve halkın ihtiyaçlarına uygun şekilde yürütülmesini
sağlamak amacıyla;
1) Mevcut kapasitelerin değerlendirilerek hastane ve
ünitelerinin kurulması, kapatılması, birleştirilmesi veya niteliğinin
değiştirilmesi konusunda Bakanlığa öneride bulunmak,
2) Acil sağlık hizmetleri, yoğun bakım, diyaliz
üniteleri gibi hizmetleri bölge düzeyinde planlamak,
3) Maliyeti yüksek ve ileri teknoloji ürünü olan tıbbi
cihazları temin etmek, kiralamak ve bunları verimli şekilde dağıtmak,
4) Hizmetin kesintisiz sunumuna yönelik tedbirleri geliştirmek,
5) Yeni yatırım ihtiyaçlarını belirlemek, onarım,
tadilat ve bakım yaptırmak,
6) Personel planlamasını yapmak ve birlik bünyesinde
personel hareketlerini sağlamak,
7) Benzeri konularda kararlar almak.
c) Birlik bütçesi, bilançosu, yıllık mali tabloları ve
faaliyet raporu ile yatırım tekliflerini karara bağlamak,
ç) Genel hükümler çerçevesinde hak ve alacaklardan
vazgeçmeye, ihtilafların uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesine, dava ve
icra takiplerini sulhe, kabule, feragate ve kanun yollarına başvurulmamasına
karar vermek,
d) Birliğin her türlü araç, gereç,
malzeme, taşınırları ile tapuda birlik adına kayıtlı taşınmazları üzerindeki
yapı ve tesisler ile birlikte satmak, kiralamak, kiraya vermek, devir ve takas
işlemlerini yürütmek; Hazineye ait ve birliğe tahsisli taşınmazları üzerindeki
yapı ve tesisler ile birlikte tahsis amacı doğrultusunda kiraya vermek,
işletmek, işlettirmek,
e) İhale mevzuatına göre görev ve yetki dağılımını
belirlemek,
f)
Kullanılabilir nakit kıymetlerin aktif büyüklüklerine göre ilk on bankada
değerlendirilmesine karar vermek,
g) Birliğin
dava ve icra takipleri için avukatlık hizmetleri satın alınmasına karar vermek,
ğ) İhtiyaç
duyulması halinde tıbbi uzmanlık hizmeti satın alınmasına karar vermek,
h) Yetkisi
dahilinde personel istihdamı, görevlendirmesi ve hizmet içi eğitim planlaması
yapmak,
ı) Birliğin iç
çalışma usulleri ile ilgili düzenlemeleri yapmak,
i) Hizmetlerin
mevzuata, stratejik plan ve performans programına uygun yürütülmesini sağlamak,
halk ve çalışan memnuniyetini, verimlilik ve kalite standartlarını geliştiren
tedbirler almak,
j) Harcama limitlerini belirlemek.
(2) Genel sekreterliğin görevleri şunlardır:
a) Birliği mevzuata, Bakanlıkça belirlenen hedef, politika
ve stratejilere, yönetim kurulu kararları ve performans programına göre
yönetmek,
b) Birliğin faaliyet ve işlemlerini denetlemek,
yönetim sistemlerini değerlendirmek, işleyiş ve yönetim süreçlerinin
etkililiğini gözetmek, yönetimin, kalitenin ve verimliliğin geliştirilmesini
sağlamak,
c) Adli ve idari makamlara, gerçek ve tüzel kişilere
karşı birliği temsil etmek, kamuoyuna gerekli açıklama ve bilgilendirmelerde
bulunmak,
ç) Hastaneler arası koordinasyon ve diğer kurum ve
kuruluşlarla işbirliğini sağlamak,
d) Birlik bütçesi, yatırım teklifleri, ihale ve hizmet
alımı gibi konuları hazırlayarak yönetim kuruluna sunmak,
e) Birlik bölgesinde hizmetlerin madde ve insan
gücünde en etkin ve verimli şekilde sunulmasına yönelik çalışmalar yaparak
yönetim kurulu onayına sunmak, eğitim faaliyetleri ile bilimsel çalışmaların
planlanması, işbirliği halinde yürütülmesi ve denetlenmesini sağlamak,
f) Bilgi-işlem sisteminin kurulmasını, birlik ile
ilgili istatistik bilgilerin takibini sağlamak, birlik bünyesindeki hastanelerin
mali tablolarını birleştirmek ve alınabilecek önlemler hakkında yönetim
kuruluna önerilerde bulunmak,
g) Hasta hakları, hasta ve çalışan memnuniyeti ve
hastaların sosyal ihtiyaçlarına yönelik hizmetlerin geliştirilmesini, tıp ve
kamu görevlileri etik ilkelerinin uygulanmasını sağlamak,
ğ) Tıbbi hizmetler, sağlık bakım hizmetleri, sosyal
hizmetler ile destek hizmetlerinin planlanması ve denetlenmesini sağlamak,
h) Birliğin muhasebe hizmetlerini yürütmek ve ilgili mevzuat çerçevesinde
birlik gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacakları takip ve tahsil
etmek,
ı) Birlik ile ilgili diğer
görevleri yürütmek.
(3) Yönetim kurulu ve genel sekreter gerektiğinde
sınırlarını yazılı olarak açıkça belirlemek şartıyla yetkilerinden bir kısmını
devredebilir. Ancak yetki devri, devredenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(4) Hastane yöneticisi, bu Kanunda genel sekreterlik
için belirtilen görev, yetki ve sorumluluklara hastane bazında sahip olup,
hastanede tüm hizmetlerin verimli ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesinden
genel sekretere karşı sorumludur.
(5) Birliklerin malî ve finansal kaynaklarının elde
edilmesi, kullanılması ve malî denetimin yapılmasında görevli ve yetkili
olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde
edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve
kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur.
(6) Bu Kanunun uygulanmasında oluşabilecek
tereddütleri gidermeye ve gerekli düzenlemeleri yapmaya Bakanlık yetkilidir.
Personelin
niteliği, statüsü ve hakları
MADDE 4 - (1) Ekli (I)
sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda istihdam edilecek personelde 657
sayılı Kanunun 48 inci maddesinde sayılan genel şartlar aranır.
(2) Genel sekreter, başkanlar, hastane
yöneticisi, müdür ve müdür yardımcılarının;
a)
En az dört yıllık eğitim veren yükseköğretim kurumlarının sağlık bilimleri,
sağlık yönetimi, hukuk, kamu yönetimi, iktisat, işletme, maliye veya muhasebe,
endüstri mühendisliği bölümlerinden ya da bunlara denkliği yetkili kurumca
kabul edilmiş yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmaları veya en
az dört yıllık yükseköğrenim üzerine yukarıda sayılı alanlarda yüksek lisans
veya doktora öğrenimi yapmış olmaları; teknik müdür yardımcıları için inşaat,
makine, elektrik-elektronik, biyomedikal, bilgisayar mühendisliği bölümlerinden
mezun olmaları,
b) Kamu veya özel sektörde yukarıda sayılı
alanlarda en az 5 yıl iş tecrübesine sahip olmaları,
gerekir.
(3) Genel
sekreterlikte uzman olarak istihdam edilecek personelin alanında en az lisans
düzeyinde öğrenim görmüş olması ve kamu veya özel sektörde en az 5 yıl iş
tecrübesine sahip olmaları gerekir.
(4) Ekli (I) sayılı cetvelde
belirtilen pozisyonlarda sözleşmeli statüde personel istihdam edilir. Yönetim
kurulu; genel sekreterle doğrudan, başkanlar ve hastane yöneticileriyle genel
sekreterin teklifi üzerine sözleşme yapar. Başhekim ve müdürlerle hastane
yöneticisinin teklifi üzerine genel sekreter tarafından sözleşme yapılır. Uzman
personel ile büro görevlilerinin sözleşmeleri genel sekreter tarafından
yapılır. Yapılan sözleşmelerin süresi üç yılı aşamaz. Üç yıl sonunda tekrar
sözleşme yapılabilir. Başhekim yardımcılarıyla başhekimin, müdür
yardımcılarıyla ilgili müdürlerin teklifi üzerine hastane yöneticisi tarafından
sözleşme yapılır. Başhekim yardımcıları ile müdür yardımcılarının sözleşmeleri
başhekim ve ilgili müdürün sözleşmesi sona erdiğinde kendiliğinden sona erer.
Genel sekreterin sözleşmesi doğrudan, diğer personelin sözleşmeleri ise genel
sekreterin gerekçeli teklifi ile süresinden önce yönetim kurulu kararıyla sona
erdirilebilir. Yeni yönetim kurulu veya genel sekreterin göreve başlamasından
itibaren iki ay sonunda, önceki yönetim kurulu veya genel sekreter tarafından yapılan
sözleşmeler, süreleri tamamlanmamış olsa da sona erer. Ekli (I) sayılı cetvelde
belirtilen pozisyonlarda açıktan istihdam edilenlerin herhangi bir suretle
sözleşmeleri sona erdiğinde birlik ile ilişkileri kesilir.
(5) Kamu kurum ve kuruluşlarının memur kadrolarında
çalışanlardan uygun niteliklere sahip olanlar, kendilerinin isteği ve
kurumlarının muvafakati ile ekli (I) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda
sözleşmeli statüde istihdam edilebilir. Bu şekilde istihdam edilenler
kurumlarından aylıksız izinli sayılırlar. Söz konusu personel aylıksız izinli
sayıldıkları kadro unvanları dikkate alınmak suretiyle 8/6/1949 tarihli ve 5434
sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa tabi olmaya devam ederler.
Bu görevlerde geçen hizmetleri kazanılmış hak aylık ve derecelerinde
değerlendirilir. Sözleşmeleri herhangi bir surette sona eren personel, aylıksız
izinli sayıldığı görevine geri döner.
(6) Sözleşmeli personel statüsünde istihdam
edilenlerden bu maddenin beşinci fıkrası kapsamına girmeyenler, sosyal güvenlik
açısından 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile
ilişkilendirilir.
(7) Ekli (I) sayılı cetvelde belirtilen
personele, 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre belirlenen
tavan ücretin; genel sekreter için iki katını,
başkanlar için bir buçuk katını, uzmanlar için bir katını, büro
görevlileri için yarısını, hastane yöneticisi için bir buçuk katını, başhekim
ve müdür için bir katını, başhekim yardımcısı ve müdür yardımcısı için yarısını
geçmemek kaydıyla yönetim kurulu tarafından tespit edilen aylık sözleşme ücreti
ödenir. Personelin katkısıyla elde edilen birlik gelirlerinden, bu kapsamdaki
personele ek ödeme yapılabilir. Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve
kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve
usulleri; personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete
katkısı, performansı gibi unsurlar esas alınarak Bakanlıkça çıkarılacak
yönetmelikle belirlenir. Personelin katkısıyla elde edilen birlik gelirlerinden
personele bir ayda yapılacak ek ödemenin tutarı, 657 sayılı Kanunun 4 üncü
maddesinin (B) bendine göre belirlenen tavan ücretin; genel sekreter ve
başkanlar için üç katını, uzmanlar için
iki buçuk katını, büro görevlileri için yarısını, hastane yöneticisi için üç
katını, başhekim için üç buçuk katını, başhekim yardımcısı için üç katını, müdür ve müdür yardımcısı için bir katını
geçmemek kaydıyla Bakanlıkça yönetmelikle belirlenecek esaslara göre yönetim
kurulu tarafından belirlenir. Personele yapılacak aylık ek ödeme toplamı,
personelin katkısıyla elde edilen aylık birlik gayrisafi hasılatının yüzde
40'ını aşamaz.
(8) Sözleşmeli personele yapılacak ödemeler, çalışmayı
takip eden ay sonunda yapılır. Sözleşmeli personele yukarıda sayılanlar dışında
herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu hususta hüküm
konulamaz.
(9) Hizmet sözleşmesinin
gerektirdiği damga vergisi sözleşmeli personel tarafından, diğer resim, harç ve
benzeri giderler birlik tarafından karşılanır.
(10) Sözleşmeli personel; kazanç
getirici başka bir iş yapamaz, resmi veya özel herhangi bir müessesede maaşlı,
ücretli veya sözleşmeli olarak görev alamaz, serbest olarak sanat ve
mesleklerini icra edemez, 657 sayılı Kanunda Devlet memurları için yasaklanmış
bulunan fiil ve eylemlerde bulunamaz ve siyasi partilere üye olamazlar.
(11) Sözleşmeli personelin haftalık
çalışma süresi emsali Devlet memurları ile aynıdır. Belirli sürede bitirilmesi
gereken işler söz konusu olduğunda, sözleşmeli personel normal çalışma saatleri
dışında veya hafta tatili ve resmi tatillerde de çalışmak zorundadır. Bu
çalışmaları karşılığında sözleşmeli personele herhangi bir ek ücret ödenmez.
(12) Sözleşmeli personelin izinleri
hususunda 657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen
sözleşmeli personele ilişkin hükümler uygulanır.
Bakanlık ve döner sermaye personelinin
birliklerde istihdamı ve mali hakları
MADDE 5 - (1) Ekli (I)
sayılı cetvelde belirtilenler dışında, hastanelerde hizmetler birliğe
dönüştürülen tarih itibarıyla tabi olduğu mevzuata göre istihdam edilen
personel tarafından yürütülür ve bu personelin birliğe dönüştürüldükleri
tarihteki statüleri devam eder.
(2) Birliğe dönüştürülmesine karar
verilen sağlık kurumları bünyesinde bulunan döner sermayeye ait dolu kadrolar,
birliğe dönüştürmeye ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürürlük tarihi
itibarıyla, personeli ile birlikte birliğe tahsis edilmek üzere Bakanlığa
devredilmiş sayılır. Devredilen kadrolar, birliğe dönüştürmeye ilişkin Bakanlar
Kurulu kararında adet, sınıf, unvan ve dereceleri itibarıyla gösterilir ve
bunlar 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki
(I) sayılı cetvelin ilgili bölümünden çıkarılmış, anılan cetvelin Sağlık
Bakanlığı taşra teşkilatına ait bölümüne eklenmiş sayılır.
(3) Ekli (I) sayılı cetvelde
gösterilen pozisyonlar ile yukarıdaki fıkralarda belirtilen diğer kadro ve
pozisyonlar, birliğe dönüşümü düzenleyen Bakanlar Kurulu kararı ekinde
belirlenerek kurulan birliğe tahsis edilir.
(4) Ülke düzeyinde sağlık
personelinin dengeli dağılımını sağlamak amacıyla birliklerde istihdam edilecek
azami personel sayısı, birlik yönetim kurulunun görüşü alınarak, ilgili
mevzuatı uyarınca Bakanlıkça her yıl tespit edilir. Yıl içinde yeni durumların
ortaya çıkması halinde bir kez daha tespit yapılabilir. Bu kadro ve pozisyon
sayısı dışında personel istihdam edilmesi halinde yapılan harcamalardan atamaya
veya sözleşme yapmaya yetkili amir şahsen sorumludur. Bir birlikten başka bir
birliğe veya Bakanlığın diğer birimlerine ya da Bakanlık birimlerinden
birliklere yapılacak atama ve yer değiştirme işlemleri ile birliğe tahsis
edilen kadro ve pozisyonların kullanımına ilişkin hususlar ilgili mevzuat ve
genel hükümlere tabidir.
(5) Bakanlık birimlerinde görevli
personel, yönetim kurulunun talebi ve kendilerinin isteğiyle birlik
bünyesindeki hastanelerde Bakanlıkça görevlendirilebilir. Bu şekilde
görevlendirilenlerin mali ve sosyal hakları birlikler tarafından karşılanır.
(6) Personelin katkısıyla elde edilen
birlik gelirlerinden, bu madde uyarınca birliğe devredilen hastanelerde görev
yapan (işçiler ile ekli (I) sayılı cetvelde belirtilenler hariç) personele ek
ödeme yapılabilir. Bakanlıkça belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri de
dikkate alınmak suretiyle, bu ödemenin oranı ile esas ve usûlleri; personelin
unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı,
serbest çalışıp çalışmaması ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel
işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurlar esas
alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Personelin katkısıyla
elde edilen birlik gelirlerinden personele bir ayda yapılacak ek ödemenin
tutarı, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme
ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının;
pratisyen tabip ve diş tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 250'sini,
serbest çalışmayanlara yüzde 500'ünü, uzman tabip, Tıpta Uzmanlık Tüzüğünde
belirtilen dallarda bu Tüzük hükümlerine göre uzman olanlar ve uzman diş
tabiplerinden serbest çalışanlara yüzde 350'sini, serbest çalışmayanlara yüzde
700'ünü, serbest çalışmayan klinik şef ve şef yardımcılarına yüzde 800'ünü,
eczacılara yüzde 250'sini ve diğer personele ise yüzde 150'sini geçemez. İşin
ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt
çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil servis
gibi özellikli hizmetlerde çalışan personel için yüzde 150 oranı, yüzde 200
olarak uygulanır. Sözleşmeli olarak istihdam edilen sağlık personeline
yapılacak ek ödemenin tutarı ise, aynı birimde aynı unvanlı kadroda çalışan ve
hizmet yılı aynı olan emsali sağlık personeli esas alınarak belirlenir ve bunlara
yapılacak ek ödeme, hiçbir şekilde emsaline yapılabilecek ek ödeme üst sınırını
geçemez. Personele yapılacak aylık ek
ödeme toplamı, personelin katkısıyla elde edilen aylık birlik gayrisafi
hasılatının yüzde 40'ını aşamaz.
Birliğin
sermayesi, gelirleri, giderleri, bütçesi, muhasebesi ve denetimi
MADDE 6- (1) Birlik sermayesi; devredilen sermaye, birlik
kârları, bağış ve yardımlar ile gerektiğinde Devletçe yapılacak yardımdan
oluşur. Devredilen sermaye, bu Kanun uyarınca birliğe dönüştürülen hastanelerin
devir bilançolarında görülen ödenmiş sermayeleridir. Birlik sermayelerinin
artırılması ile ilgili işlemler yönetim kurulunca yürütülür.
(2) Birliğin gelirleri
şunlardır:
a) Her türlü muayene, teşhis, tedavi, laboratuvar, tetkik ve tahlil,
ameliyat ve benzeri sağlık hizmetleri karşılığında elde edilen gelirler,
b) Üretilip satışa sunulacak ilk madde, malzeme, mamul aşı, serum, protez ve benzerleri karşılığında elde
edilecek gelirler,
c)
İlaç, insan kanı ve kan ürünleri imali ile istihsal veya imal edilen diğer
madde ve malzemeler karşılığında elde edilen gelirler,
ç)
Tapuda birlik adına kayıtlı olan taşınmazların üzerindeki yapı ve tesisler ile
birlikte satışı, kiralanması,
işletilmesi veya işlettirilmesinden elde edilecek gelirler ile Hazineye ait ve
birliğe tahsisli taşınmazların
üzerindeki yapı ve tesisler ile birlikte tahsis amacı doğrultusunda kiralanması, işletilmesi veya
işlettirilmesinden elde edilecek gelirler,
d) Sağlık alanında verilecek kurs,
seminer, eğitim, araştırma, yayın ve danışmanlık hizmetlerinden elde edilen
gelirler,
e) Bağış ve yardımlar,
f) Gerektiğinde Devletçe yapılacak yardımlar,
g) Diğer gelirler.
(3 ) Birliğin giderleri şunlardır:
a) Yönetim kurulu üyeleri huzur ücretleri ile birliklere devredilen ve istihdam
edilecek personelin aylık, ücret ve mevzuatı uyarınca yapılacak her türlü
ödemeleri,
b)
Her nevi tüketim maddeleri, tıbbî, cerrahî alet, malzeme, cihazlar, mefruşat ve
demirbaş eşya satın alınması,
c) Bakım, onarım, inşaat, tıbbî ve fennî tesisat ile çevre düzenlemesi
yaptırılması,
ç) Tıbbi uzmanlık hizmeti ile avukatlık ve danışmanlık hizmeti satın alınması,
d) Taşınır ve taşınmaz satın alınması, ihtiyaç duyulan taşınmazlar üzerinde
sınırlı ayni hak tesis edilmesi, kiralanması ve bunlara ilişkin her türlü
giderin yapılması,
e)
Ambulans, cenaze arabası ve hizmet aracı satın alınması ile kiralanması veya
hizmet satın alınması yoluyla temini ile bunlara ilişkin sigorta ve diğer
giderlerin yapılması,
f)
Fiyatlandırılan mamullerin serbest piyasaya veya sair müesseselere intikal
ettirilmesi ve buna ilişkin giderlerin yapılması,
g)
Deneysel amaçlı ve hizmet gereği canlı hayvan beslenmesi ve bunların
ürünlerinden faydalanılması ile ziraî mahsullerden ihtiyaç görülenlerin
yetiştirilmesi, bakımı ve satışına ilişkin giderlerin yapılması,
ğ) Bakanlıkça talep edilen koruyucu
hekimlik, afet, salgın hastalıklarla mücadele gibi konularda yapılacak
giderler,
h) Uzmanlık eğitimi yapmakta olan
yabancı uyruklu asistanlara 15.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile
çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere yapılacak ödeme,
ı) Laboratuvar ve görüntüleme
hizmet alımına ilişkin giderler,
i) Mevzuatı uyarınca yapılacak
hizmet alımına ilişkin giderler,
j) Birlikte çalışan
tabiplerin zorunlu mali sorumluluk sigortası primlerinin, ilgili personel ek
ödemesinden karşılanacak yüzde 50'si dışındaki kısmı ve bununla ilgili diğer
giderler,
k) Birlik
faaliyetlerinin gerektirdiği diğer giderler.
(4) Bu
Kanuna tabi birlikler, gerekli gördükleri hallerde sundukları hizmetleri,
ilgili mevzuatı uyarınca belirlenen fiyatları aşmamak üzere belirleyecekleri
fiyatlar üzerinden, birbirlerinden veya Bakanlığa bağlı kurumlardan temin
edebilirler.
(5) Birliklerin tıbbî cihaz ve sarf malzemesi, ilaç ve büro malzemeleri gibi
merkezî olarak satın alınmasında fayda görülen mal ve hizmet alımları,
bedelleri her birliğin kendi bütçesinden
karşılanmak kaydıyla yönetim kurulu kararlarına istinaden Bakanlıkça veya
Bakanlık tarafından yetkilendirilen birlik tarafından toplu olarak yapılabilir.
(6) Birlikler ve Bakanlığa bağlı sağlık kurumları kullanmadıkları veya ihtiyaç
fazlası olan mal ve demirbaşları bedelsiz veya tespit edilecek bedel üzerinden
birbirlerine devredebilirler. Aynı il
sınırları içerisindeki birlikler ariyet sözleşmesi ile birbirlerine mal
verebilirler.
(7) Birlik bütçesi her hesap dönemi
itibariyle genel sekreterlikçe hazırlanır, yönetim kurulunca onaylandıktan
sonra uygulanır. Birer örneği Bakanlığa ve Maliye Bakanlığına gönderilir.
(8) Birliklerin muhasebesi 4/1/1961
tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tutulur. Bilanço
ve mali tabloları ile faaliyet raporları, ait oldukları hesap dönemini izleyen
dört ay içinde Bakanlığa, Maliye Bakanlığına ve Sayıştaya gönderilir.
(9)
Birliklerin idari ve teknik denetimi Bakanlıkça, mali denetimi Maliye
Bakanlığınca, dış denetimi ise Sayıştayca yapılır. İhtiyaç duyulması halinde
Bakanlıkça yetkilendirilen bağımsız denetim kuruluşlarından denetim hizmeti
satın alınabilir. Birliklerin görev ve hizmetlerini ciddi şekilde aksatması ve
bu durumun halkın sağlığını önemli ölçüde olumsuz etkilemesinin kamu denetim
elemanlarınca tespiti halinde Bakanlar Kurulunca yönetim kurulu üyeleri ile
ekli (I) sayılı cetvelde belirtilen pozisyonlarda istihdam edilen personelin
görevlerinin Bakanlıkça görevlendirilen personelce yürütülmesine veya bu
Kanundaki usullere göre birlik statüsü kaldırılarak hastanelerin yeniden
Bakanlığa bağlanmasına karar verilebilir.
(10) Birlikler hakkında 10/2/1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt
Kanunu, 8/9/1983
tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu
İhale Kanunu hükümleri uygulanır.
(11) Birlik gelirlerinden; 24/5/1983
tarihli ve 2828 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin (k) bendi ile 17/9/2004
tarihli ve 5234 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesine göre kesinti yapılmaz.
(12) Birliklerde çalışan personelin
her türlü ödemesi birlik bütçesinden karşılanır.
(13) Yeterli geliri olmayan
birliklerin ihtiyaçlarının giderilmesi ve 4/1/1961 tarihli ve 209 sayılı
Kanunun 5 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen amaçların
gerçekleştirilmesi için birlikler, aylık gayrisafi hasılattan tahsil edilen
tutarın yüzde 5'ini Bakanlık Döner Sermaye Merkez Muhasebe Birimi hesabına
aktarır.
(14) Birliklerin mali durumu
elverişli olanlarından, mali durumu yetersiz olanlarına karşılıksız veya borç
olarak kaynak aktarmaya ilgili birlik yönetim kurulu yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan hükümler
MADDE 7- (1) 7/5/1987 tarihli
ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun 5, 6, 7 ve 8 inci maddeleri, 9
uncu maddesinin (a) bendi ile geçici 1 inci ve geçici 2 nci maddeleri
yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE
1- (1) Birliğe dönüştürülmesine karar
verilen sağlık kurumları bünyesinde bulunan Baştabip, Baştabip Yardımcısı,
Müdür, Müdür Yardımcısı ve Başhemşire unvanlı kadrolar, birliğe dönüştürmeye
ilişkin Bakanlar Kurulu kararının yürürlük tarihi itibarıyla iptal edilerek,
190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) sayılı cetvelin ilgili
bölümünden çıkarılmış sayılır.
(2) Bu Kanun uyarınca birliğe dönüştürülen sağlık
kurumlarında Baştabip, Baştabip Yardımcısı, Müdür, Müdür Yardımcısı ve Başhemşire
kadrolarında bulunanların bu görevleri sağlık kurumlarının birliğe
dönüştürüldüğü tarihte sona erer. Görevleri sona eren personel en geç üç ay
içinde kazanılmış hak aylık derecelerine uygun kadrolara atanır ve atama işlemi
yapılıncaya kadar ihtiyaç duyulan işlerde görevlendirilebilir. Bunlar, yeni bir
kadro veya pozisyona atanıncaya kadar, eski kadro veya pozisyonlarına bağlı
olarak almakta oldukları aylık, ek gösterge ve her türlü tazminatlar ile diğer
mali haklarını (ikinci görev, vekalet veya görevlendirmeden dolayı yapılan
ödemeler ile döner sermaye ek ödemesi hariç) almaya devam ederler. Söz konusu
personelin atandıkları yeni kadro veya pozisyonlarına ilişkin sözleşme ücreti,
ikramiye, aylık, ek gösterge, her türlü zam ve tazminatları ile diğer malî hakları
toplamı (5 inci maddenin altıncı fıkrası
uyarınca yapılan ödemeler hariç) net tutarının, eski kadro veya pozisyonlarına
bağlı olarak en son ayda aldıkları aylık, ek gösterge, her türlü zam ve
tazminatları ile diğer malî hakları toplamı (nöbet ücreti, ikinci görev,
vekalet veya görevlendirmeden dolayı yapılan ödemeler ile döner sermaye ek
ödemesi hariç) net tutarından az olması halinde, aradaki fark, farklılık
giderilinceye kadar atandıkları kadro veya pozisyonlarda kaldıkları sürece
herhangi bir kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ödenir. Birliğe
dönüştürülen sağlık birimlerinde 6/1/2005 tarihli ve 5283 sayılı Kanun uyarınca
Sağlık Bakanlığına devredilen personel bulunması halinde, bunlara yapılacak
fark tazminatı ödemelerinde, anılan Kanunun 5 inci maddesi uyarınca tespit
edilen devir tarihindeki ücretleri esas alınır. Bu Kanun uyarınca birliğe
dönüştürülen sağlık kurumlarında Baştabip, Baştabip Yardımcısı, Müdür, Müdür
Yardımcısı ve Başhemşire görevlerini ikinci görev, vekalet veya görevlendirme
suretiyle yürüten personelin bu görevleri, sağlık kurumlarının birliğe
dönüştürüldüğü tarihte kendiliğinden sona erer.
(3) Birliğe dönüştürülen hastanelerde muhasebe
hizmetlerini yürüten ve Maliye Bakanlığı kadrolarında bulunan personelden
ihtiyaç duyulanlar, yönetim kurulunun talebi ve Maliye Bakanlığının uygun
görüşü üzerine, birliğe dönüşüm tarihinden itibaren bir yılı geçmemek üzere
görev yapmaya devam eder. Bu kapsamda
görev yapmaya devam eden personel 5 inci maddenin altıncı fıkrasındaki ödemeden
aynı esas ve usuller çerçevesinde yararlandırılır.
(4) Birliğe dönüştürülen hastanelere ait her türlü
taşınırlar ile taşıtlar birliğe devredilir. Hazineye ait ve birliğe
dönüştürülen hastanelere tahsisli olan taşınmazlar ise aynı amaçlarda kullanılmak
üzere, üzerindeki yapı ve tesisler ile birlikte birliğe tahsis edilmiş sayılır.
(5) Bu Kanun uyarınca birliğe
dönüştürülen hastane döner sermaye birlikleri ile Türkiye Yüksek İhtisas
Hastanesinin devir tarihi itibarıyla çıkarılan bilançolarında görülen mevcut
varlık, yükümlülük ve öz kaynaklar herhangi bir işleme gerek kalmaksızın
birliğe devredilmiş sayılır.
(6) Birliğe dönüşme tarihinde
hastanelerle ilgili yapılmış sözleşmeler, davalar ve icra takipleri birlik
husumetiyle yürütülür. Hastanelere ilişkin bütün hak, yetki, yükümlülük, alacak
ve borçlar birliğe geçer.
(7) Bu Kanun uyarınca sağlık birliğine dönüştürülünceye kadar Türkiye
Yüksek İhtisas Hastanesi hakkında 3359 sayılı Kanunun mülga 5 inci madde
hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
(8)
Döner sermaye gelirlerinden yılı yatırım programı ile ilişkilendirilerek
Bakanlıkça belirlenmiş olan miktarın; genel bütçe ödeneği ile devam etmekte
olan ve sağlık birliğine dönüştürülen hastanelerin bina projelerinin
tamamlanmasına yönelik inşaat işleri için harcanmak üzere birliklerce ilgili
muhasebe birimine aktarılmasına devam olunur.
Yürürlük
MADDE
8- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE
9- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu
yürütür.
I SAYILI CETVEL
SÖZLEŞMELİ PERSONEL POZİSYON UNVAN VE
SAYILARI
POZİSYON
UNVANI POZİSYON SAYISI
GENEL SEKRETER
40
TIBBİ HİZMETLER BAŞKANI
40
İDARİ HİZMETLER BAŞKANI
40
MALİ HİZMETLER BAŞKANI
40
UZMAN
800
HASTANE YÖNETİCİSİ
400
BAŞHEKİM 400
MÜDÜR
1200
BAŞHEKİM YARDIMCISI 1200
MÜDÜR YARDIMCISI
2500
BÜRO GÖREVLİSİ 160
TOPLAM
6820
GENEL GEREKÇE
Sanayi toplumundan bilgi
toplumuna geçiş süreci ve küreselleşme olgusu ile dünyada yaşanan hızlı
değişim, yönetim anlayışında ve yapısında önemli değişiklikleri gündeme
getirmiştir. İletişim ve ulaşım imkanlarının gelişmesi ile küçülen dünyamızda
halkımızın artan ve çeşitlenen talepleri de, yönetim anlayışı ve yapılanmasında
yeni beklentiler doğmasına yol açmaktadır.
Merkezi idare ile taşra ve
mahalli idareler arasında hizmet gereklerine uygun olmayan görev dağılımı,
merkezi hükümete aşırı bağımlılık, bakanlıkların stratejik liderlik,
verimlilik, politika belirleme gibi temel fonksiyonlara yeterince zaman
ayıramayarak gereksiz ayrıntılara ve kırtasiyeciliğe boğulmaları, katılım
yetersizliği, ülkemiz kamu yönetiminde temel sorunlar olarak tartışılmaktadır.
Dünya genelinde merkezi
idarelerin sağlık hizmetleri sunumunda, özellikle de hastane hizmetleri
sunumundaki rolleri de yeniden değerlendirilmektedir. Esasen bu konu ülkemizde
de uzun yıllardır tartışılmış, kalkınma planları ve çeşitli kuruluşların
hazırladığı raporlarla gündeme taşınmış ve bu alanda yeniden yapılanma ihtiyacı
artık bir gereklilik haline dönüşmüştür. Hastanelerin idari ve mali açıdan özerk
hale getirilmesi için 7/5/1987
tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile hastanelerin sağlık
işletmesine dönüştürülmesinin yolu açılmış, ancak Anayasa Mahkemesinin 19/4/1988
tarihli ve E.1987/16, K. 1988/8 sayılı Kararı ile bazı hükümlerinin iptal
edilmesi sonucu Kanunda önemli boşluklar meydana gelmiş ve sağlık işletmesi
modeline geçilememiştir. Daha önceki Kalkınma Planlarında olduğu gibi,
2007-2013 yılları kalkınma hedeflerini belirleyen Dokuzuncu Kalkınma Planında
da hastanelerin idari ve mali özerkliğe kavuşturulması gerektiğine işaret
edilmektedir. TODAİE'nin KAYA Raporu, Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme
Kurulunun 1996 tarihli Raporu, TÜBİTAK 2023 Vizyon Belgesi, Sayıştayın
Hastaneler Performans Denetimi Raporu gibi birçok araştırmada da hastanelerin
verimsizliğine gerekçe olarak yönetim anlayışındaki eksikliklere dikkat
çekilmekte, bu haliyle çağdaş hastane yönetimleri seviyesine ulaşılamayacağı
tespit edilmektedir.
Ülkemizde 20 nci Yüzyıl
boyunca sağlık alanında merkezi idare ile taşra ve mahalli idareler arasında
işbölümüne bakıldığında, sağlık hizmetlerinin önemli ölçüde merkezileştiği
görülmektedir. 20 nci Yüzyılın ilk yarısında birçok hastane mahalli idareler
tarafından işletilmekte iken, aynı Yüzyılın ikinci yarısında hizmet sunumunun
merkezde toplandığı bilinmektedir. Aşırı büyüyen ve merkezileşen sağlık
hizmetleri sunumu ile ilgili iş ve işlemler, Bakanlığın asli görevlerinde yoğunlaşmasının
önünde bir engel oluşturmaktadır.
Sağlık Bakanlığı merkez
teşkilatını esasında mahallince yürütülmesi gereken hizmetlerin yükünden
kurtaracak alt yapı çalışmaları, Sağlıkta Dönüşüm Programı çerçevesinde büyük
ölçüde tamamlanmıştır. Çeşitli kamu idareleri altında faaliyet gösteren
hastaneler tek çatı altında toplanarak kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı
engellenmiş, madde ve insan gücünde sağlık alanında kamu kaynaklarının tek
merkezden planlanabilmesi sağlanmış, vatandaşlarımız arasında sağlık
hizmetlerine erişim konusunda yaşanan ayrımcılık sona erdirilmiştir. Sağlık
personeli yetersizliği ve dengesiz dağılım sorununa müdahale edilerek,
sözleşmeli sağlık personeli istihdamı, Devlet hizmeti yükümlülüğü, vekil ebe ve
hemşire istihdamı, personelin objektif esaslara ve ihtiyaçlara göre atama ve
nakil sistemine tabi tutulması gibi izlenen personel politikaları sonucu
personel dağılımındaki dengesizlik makul ölçülere indirilmiş, yurdun en ücra
köşelerinde dahi sağlık çalışanı istihdamı sağlanmıştır. Aile hekimliği ve
Toplum Sağlığı Merkezleri uygulamasına başlanılması ile birinci basamak sağlık
hizmetleri ve koruyucu hekimlik önemli ölçüde güçlendirilmiştir. Pilot
uygulamanın tüm ülkeye yaygınlaştırılması ile vatandaşların eşit ve kolay
erişilebilir birinci basamak sağlık hizmetlerine kavuşmaları sağlanacak, bu
surette hastanelerin iş yükü kontrol altına alınabilecektir. Döner sermaye
uygulamalarında önemli düzenlemeler yapılarak hastanelerin kendi gelirlerini
edinme, bunları hizmet gereklerine göre en verimli şekilde kullanma
kapasiteleri geliştirilmiştir. Bu kapsamda hastanelerin otomasyona geçişleri
sağlanarak tüm işlemleri kayıt altına alınmış, sağlık çalışanlarına
performanslarına göre ek ödeme yapılması sağlanarak tam gün hastanelerde çalışmaları
teşvik edilmiş, motivasyon ve verimlilikleri artırılmış, hizmet alımları gibi
birçok yeni uygulama ile hastane yönetimlerinin imkan ve kabiliyetleri
geliştirilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu oluşturularak, sağlık hizmetleri
finansmanının tüm vatandaşları kapsayacak şekilde tek merkezden yönetilmesi
yolu açılmıştır.
Sağlıkta
Dönüşüm Programı çerçevesinde atılan bu ve benzeri adımlardan sonra, hastane
hizmetleri sunumunda karar verme, gelir elde etme ve harcama yapma yetki ve
sorumluluklarının idari ve mali açıdan özerk kamu hastanelerine aktarılmasının
zamanının geldiğine inanılmaktadır. Kanun Tasarısı ile ülkemiz şartlarına uygun
kamu hastane birlikleri oluşturulması öngörülmüştür. Bununla hastaneler
özerkleşmekle beraber sosyal sorumlulukları devam edecektir. Kâr amaçlı değil,
hakkaniyete, halkın ihtiyaç ve beklentilerine uygun, kolay erişilebilir,
verimli, kaliteli ve etkin şekilde hastane hizmeti hedeflenmektedir. Bir
taraftan kamu hastanelerinde yönetim otonomisi geliştirilmekte, diğer taraftan
hastanelerin mahalli talep ve beklentilere duyarlılığı ve bunları süratle
karşılayabilme yetenekleri artırılmaktadır. Hastanelerin madde ve insan gücü
anlamında her türlü kaynağı sınırsızca merkezden talep etmeleri yerine kendi
kaynaklarından sorumlu birlikler haline dönüştürülmeleri amaçlanmaktadır.
Özerkleşmenin
gündeme gelmesi ile denetimin anlam ve önemi de artmaktadır. Kanun Tasarısında
mali konularda Sayıştay ve Maliye Bakanlığının, idari ve sağlıkla ilgili
konularda Sağlık Bakanlığının denetim yetkileri özellikle vurgulanmıştır.
Hastanelerin sınıflandırılmasına, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hedef,
politika, stratejik plan ve mevzuata göre yıllık performans programları
hazırlanmak sureti ile yönetileceğine, yönetim süreçlerine, verimlilik ve
kaliteye değinilerek yönetim anlayışı ve buna göre denetim kapsamındaki
farklılıklara yer verilmiştir. Geçmiş değil gelecek, sorun çözme değil hedef
belirleme yönelimli, katılımcı, sonuç ve hedef odaklı, vatandaş merkezli bir
yönetim anlayışı benimsenmiştir. Buna uygun olarak geçmişe ve şahıslara yönelik
denetim anlayışından ziyade hedeflere ve performans göstergelerine, sistemin
işleyişine yönelik denetim anlayışı ön plana çıkarılmaktadır.
Bu
ve benzeri adımlarla yüklerinden arındırılan Sağlık Bakanlığı; stratejik düşünme,
geleceğe dair tasarım geliştirme, misyon ve vizyon belirleme, temel amaç,
politika ve öncelikleri şekillendirme, ölçülebilir başarı göstergeleri
oluşturma, insan kaynakları geliştirme gibi esas görevlerine daha yoğun mesai
ayırabilecektir.
Bu
aşamadan sonra yönetim anlayışındaki dönüşüm yansıtılarak Sağlık Bakanlığının
yeniden yapılandırılması gündeme gelecektir.
Sonuç
olarak, her bireyin mümkün olan en yüksek standartlarda sağlık hizmetinden
yararlanabilmesi temel insan haklarından ve sosyal devlet anlayışının asli
unsurlarından biri olarak kabul edilmekte, Sağlıkta Dönüşüm Programının bir
aşaması olarak hazırlanan bu Kanun Tasarısı ile kamu sağlık hizmetlerinin daha
katılımcı, etkili, verimli, süratli, kaliteli, halkın talep ve beklentilerine daha
duyarlı bir şekilde sunulması amaçlanmaktadır.
MADDE
GEREKÇELERİ
MADDE 1 - Madde ile, Kanunun amaç, kapsamı ve Kanunda geçen
ibarelerin tanımları düzenlenmektedir. Kanun, Sağlık Bakanlığına bağlı ikinci
ve üçüncü basamak sağlık kurumlarını kapsamaktadır. Amacın ise kâr değil,
sağlık hizmetlerinin hakkaniyete, halkın ihtiyaç ve beklentilerine uygun, kolay
erişilebilir, verimli, kaliteli ve etkin şekilde sunulmasını sağlayacak kamu
hastane birliklerinin kurulması ve çalıştırılması ile ilgili esaslar olduğu
belirtilmektedir.
MADDE 2 - Birliklerin kuruluş ve organları düzenlenmektedir.
Her ilde tüm hastaneleri kapsayacak şekilde bir birlik kurulması düşünülmekle
birlikte, İstanbul, Ankara gibi illerde birden fazla birlik de
kurulabilecektir. Birlik kapsamına alınması planlanan tüm hastaneler Sağlık
Bakanlığınca değerlendirmeye tabi tutulacak ve ağırlıklı ortalaması belli bir
düzeye ulaştığı takdirde Bakanlar Kurulu kararı ile birliğe
dönüştürülebilecektir. Birlikler kamu tüzel kişiliğini haiz ve Sağlık Bakanlığının
ilgili kuruluşu statüsünde faaliyet göstereceklerdir. Birliklerin organları
yönetim kurulu, genel sekreterlik ve hastane yöneticiliklerinden oluşmaktadır.
Yönetim
kurulu birliğin karar organı olup oluşumunda mahalli talep ve beklentileri
yansıtacak, bununla beraber eğitimi ve mesleği itibarıyla katkı sağlayabilecek
yerel temsilcilerinin yanısıra, Sağlık Bakanlığının bilgi, politika ve
tecrübelerini yansıtacak temsilcilerine de yer verilmiştir.
Yönetim
kurulunun çalışma esas ve usulleri ile genel sekreterlik ve hastanelerin
yönetim kademeleri madde metninde düzenlenmiştir.
MADDE 3 - Yönetim kurulu, genel sekreterlik ve hastane
yöneticiliklerinin görev, yetki ve sorumlulukları düzenlenmiştir.
Kanunun
uygulanmasında oluşabilecek tereddütleri gidermeye ve yönetmelik, genelge gibi
gerekli düzenleyici işlemleri yapmaya Sağlık Bakanlığının yetkili olduğu
belirtilmektedir.
Sağlık
Bakanlığına bağlı hastanelerde idari, hukuki, mali ve teknik tüm iş ve işlemler
başhekimin sorumluluğunda yürütülmektedir. İl düzeyinde sağlık hizmetlerinin
planlanması ve koordinasyonu ise Bakanlık ve taşra teşkilatınca yerine
getirilmektedir. Bu hizmetlerin yönetim kurulu kararları doğrultusunda genel
sekreterlikçe yürütülmesi düzenlenmektedir. Böylece hastanelerin idari, mali ve
hukuki konularda iş yükü önemli ölçüde hafifleyecek ve tıbbi hizmetler üzerinde
yoğunlaşmaları sağlanacaktır.
Sağlık
Bakanlığınca politika ve stratejik plan belirlenmesi, birlik tarafından bunlara
göre performans programı hazırlanması, halk ve çalışan memnuniyeti, hasta
hakları, etik kurallar, verimlilik ve kalite standartlarının geliştirilmesi,
yönetim süreçlerinin etkililiğinin gözetilmesi gibi yönetim anlayışında
değişimi yansıtan görevler maddede düzenlenmiştir.
MADDE 4 - Genel sekreterlikte istihdam edilecek tüm personel
ile hastane yönetim kademesinde görev alan personelin belirli süreli sözleşmeli
statüde ve ekip halinde çalışması öngörülmüştür. Bu görevlerde sağlık
hizmetleri alanında ihtiyaç duyulan niteliklere ve iş tecrübesine sahip
personelin kadrolarından ücretsiz izinli sayılmak suretiyle veya açıktan
istihdam edilebileceği düzenlenmiş ve bu personelin özlük hakları
belirlenmiştir.
MADDE 5 - Madde ile birliğe dönüştürülen hastanelerde çalışan
diğer personelin mevcut statüleri ile görev yapmaya devam edecekleri ve
çalıştıkları birim ile haklarının korunması güvence altına alınmıştır. Sağlık
Bakanlığı personelinin almakta olduğu ek ödemeden aynı şekilde birliğe
aktarılan personelin de yararlanması sağlanmıştır.
Madde de yapılan düzenleme ile mali hakları
döner sermayeden karşılanmak üzere memur olarak istihdam edilen personelin
birlik kadrolarına atanarak haklarının korunması sağlanmıştır.
Gerek
aşırı istihdamın önlenmesi gerekse bazı sağlık mesleklerinde yeterli sayıda iş
gücü bulunmaması nedeniyle, ülke düzeyinde sağlık personelinin dengeli
dağılımını sağlamak üzere düzenleme yapılmıştır. Buna göre Sağlık Bakanlığınca
belirlenen azami personel sayısının üzerinde personel istihdam edilmesi halinde
atamaya veya sözleşme yapmaya yetkili amir şahsen sorumlu olacaktır.
Birlikler,
personel atama ve yer değiştirme işlemlerinde personelin statüsü ile ilgili
mevzuat ve Sağlık Bakanlığı Atama ve Nakil Yönetmeliğine tabi olmaya devam
edeceklerdir. Böylece personel kendi talepleri halinde ve hizmet puanlarına
göre yer değiştirme işlemine tabi tutulabileceklerdir.
MADDE 6 - Maddede birliklerle ilgili mali hükümler
düzenlenmiştir. Birliğin gelirleri ve giderleri sayılmış, tabi olacağı muhasebe
sistemi belirtilmiştir. Birliklere; birbirlerinden ve Bakanlık kurumlarından
hizmet alabilme, borç verme, mal ve demirbaş devri gibi esnek hareket edebilme
imkanları sağlanmıştır.
Birliklerin
idari ve sağlık ile ilgili teknik denetiminin Sağlık Bakanlığınca, mali
denetiminin ise Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından yapılması düzenlenmiş
ve kamu sağlığı açısından zorunlu hallerde hastanelerin yeniden Bakanlıkça
yönetilmesi sağlanmıştır.
Birlikler
Harcırah Kanunu, Taşıt Kanunu ve kamu alımları ile ilgili mevzuata tabi olarak
faaliyet göstereceklerdir.
Sağlık
hizmetlerinin iyileştirilmesi, sağlık kurum ve kuruluşlarının kendi
imkanlarıyla karşılayamadıkları ihtiyaçların giderilmesi gibi amaçlarla
birliklerin, döner sermayeli kuruluşlar gibi Bakanlık Döner Sermaye Merkez
Muhasebe Birimine pay aktarması düzenlenmiştir.
MADDE 7 - 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun uygulama alanı
kalmayan hükümleri yürürlülükten kaldırılmaktadır.
GEÇİCİ MADDE 1 -
Madde
ile birliğe dönüşüm sonucu kadroları kaldırılan personelin özlük haklarını
koruyucu düzenleme yapılmış, Maliye Bakanlığı kadrolarında saymanlık
hizmetlerini yürüten personelin bir yıl süre ile birliklerde görev
yapabilmesine imkan sağlanmış, her türlü taşınır ve taşınmazlar, sözleşmeler,
davalar ile ilgili geçiş hükümleri düzenlenmiştir.
MADDE 8 - Yürürlük maddesidir.
MADDE 9 - Yürütme maddesidir.
Bu içerik 2827 defa okunmuştur. |