HALK SAĞLIĞI KOLU

Sağlıkta Dönüşüm Programının (SDP) Güncel Değerlendirmesi

TTB-HSK’nun Nisan 2010 toplantısında toplumcu halk sağlıkçıların Sağlıkta Dönüşüm Programı’nı güncel olarak değerlendirmesi için bir etkinlik düzenlemeye karar alınmıştır. Alınan karar doğrultusunda 12 Haziran 2010 tarihinde bir günlük etkinlik düzenlenmiştir. Hazırlanan etkinlikte ele alınan konular ve konuşmacılar şunlardır:

SDP’nın Güncel Değerlendirilmesi Etkinliğinden Beklentiler (Mehmet Zencir)
SDP-Finansman:
- Sağlık Harcamaları-Önümüzdeki Süreçte Olası Gelişmeler (Ata Soyer)
- SDP’nın Ekonomi Politiği. GSS bileşeni: (Onur Hamzaoğlu)
- SDP- Ödeme Sistemleri Sağlık Kurumlarını Nasıl Etkiliyor? Önümüzdeki süreçteki olası değişiklikler (Kayıhan Pala)
- Tartışma (Kolaylaştırıcı-Mehmet Zencir)
SDP-Hizmet Sunumu:
- SDP-Sağlık Örgütlenmesini Nasıl Etkiledi, Süreçte bizi neler bekliyor? (Gazanfer Aksakoğlu)
- SDP-Halk Sağlığı Hizmetlerini Nasıl etkiliyor? SDP ve Halk Sağlıkçılar (Hamdi Aytekin)
- Tartışma (Kolaylaştırıcı-Mehmet Zencir)
SDP-TTB Değerlendirme (Feride Aksu)
Forum: Kolaylaştırıcılar Hamdi Aytekin-Muzaffer Eskiocak
- SDP-Sağlık Emekçileri
- SDP’nın sonuçları/etkileri
- SDP’nın izlenmesi
- SDP Karşıtı Mücadele

Panel: "Sağlık Haktır"

“Sağlık Haktır” konulu panel ve foruma katkı: İçerisinde İstanbul Tabip Odası’nın da bulunduğu Sağlığıma Engel Olma Platformu’nun düzenlediği “Sağlık Haktır” konulu panel ve foruma katkı sunuldu. 29 Mayıs 2010 tarihinde Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde yapılan etkinliğe kol aktivistlerinden Cavit Işık Yavuz, “Sağlığın Ticarileştirilmesi ve Sonuçları” ve Mehmet Zencir “Halk Sağlığı Bakışıyla Sağlık Hakkı” sunumları ile destek verdi. Forum sonrası Sağlığıma Engel Olma Platformu tarafından hazırlanan sonuç bildirgesi kamuoyu ile paylaşıldı.

Sağlıkta Dönüşüm Programı ile ilgili Mevzuat’ın İzlenmesi

Sağlıkta Dönüşüm Programının yaşama geçirilmesi aşamasında çeşitli bakanlık (Sağlık, Çalışma ve Sosyal Güvenlik vb.) çıkartılan yasa, yönetmelik, tebliği, genelge vb. dokümanlar izlenerek TTB-MK ve kol üyeleri ile paylaşılmaktadır. İzlenme sürecinde mevcut düzenlemeler ne anlama gelmektedir, sağlık ortamında nasıl değişikliklere yol açmaktadır, sağlık çalışanlarını nasıl etkileyecektir sorularına yanıt aranmaktadır. Bu çalışma ile ilgili Ağustos 2009 kol toplantısında Mehmet Zencir ve Nisan 2010 kol toplantısında Cavit Işık Yavuz ve Mehmet Zencir tarafından kola kısa sunumlar yapıldı.

Sosyalleştirmenin 47. Yılında Dünyada ve Türkiye'de Sağlık Reformları ve Sonuçları: Ne Yapabiliriz?

7-8 Haziran 2008 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilen “Sosyalleştirmenin 47.Yılında Dünyada ve Türkiye’de Sağlık Reformları ve Sonuçları: Ne Yapabiliriz?” başlıklı etkinliğin hazırlığına katkı verildi. Yine etkinlikte yer alan oturumlara kol aktivistlerinden Kayıhan Pala, Muzaffer Eskiocak, Ata Soyer, Mehmet Zencir tarafından destek verilmiştir. Etkinlik programında şu başlıklar yer almıştır:

Dünyada Sağlık Reformları ve sonuçları-Panel
- Dünyada Sağlık Reformlarının Temel Dinamikleri (Hans Ulrich Deppe)
- Latin Amerika’da Sağlık Reformları (Asa Christina Laurell)
- Avrupa’da Sağlık Reformları (Alexis Benos)
- Türkiye’de Sağlık Reformları (Ata Soyer)
Tartışma: Dünyada Sağlık Reformları ve Sonuçları, Sağlık Hakkına Karşı Yapılan Saldırılara Karşı Birlikte Neler Yapabiliriz?
1960-2008 Türkiye’de Neler Değişti? (Korkut Boratav)
Sağlıkta Dönüşüm Programının Sağlık Örgütlenmesi ve Sağlık Finansmanına Etkileri (Mehmet Zencir)
- Finansman Boyutu (Kayıhan Pala)
- Örgütlenme Boyutu (Muzaffer Eskiocak-Aylin Sena Beliner)
Sağlıkta Dönüşüm Programının Sağlık Çalışanlarına Etkileri (Muharrem Baytemür)
- Arzu Çerkezoğlu (Dev-Sağlık İş)
- Köksal Aydın (SES)
- Rıdvan Yılmaz (Pratisyen Hekimlik Derneği)
- Önder Okay (Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi)
- Deniz Nalbantoğlu (TTB Pratisyen Hekimler Kolu)
- Bülent Aslanhan (TTB İşçi Sağlığı ve İşyeri Hekimliği Kolu)
Tartışma: Ne Yapabiliriz?

Sağlık Reformları

58. ve 59. Hükümet Dönemlerinde “Sağlıkta Reformları”ın tekrardan gündeme getirilmesi üzerine “Sağlık Reformlarının Tarihçesi” konusunda bir sunum hazırlanarak grup çalışması biçiminde yapılması planlanmıştır. 22-23 Şubat 2003 tarihinde yapılan GYK’da tartışmaya açılmış ve bir atölye çalışması yapılmıştır. Bu çalışmalar toplam dört kez gerçekleştirilmiştir ve yaklaşık 80 kişinin katılımı sağlanmıştır.

Sağlıkta Dönüşüm Kitapçığı

Sağlık alanında yapılan ya da yapılmaya çalışılan reformların ne amaçla yapıldığını, halka ve sağlık personeline etkilerini ele alan bir kitapçık hazırlanmıştır. Ata Soyer, Bülent Kılıç, İlker Belek, Kayıhan Pala katkıları ile kolektif bir çalışma olarak hazırlanan çalışma “Sağlıkta Dönüşüm Programı, 2003 Türkiye'sinde Halka ve ve Hekimlere / Sağlık Personeline Ne Getiriyor?” adlı kitapçık olarak basılmıştır.

Başa Dön

“AH uygulamasının başlaması ile birinci basamakta çalışma biçimindeki değişim” başlıklı çalışma sürdürülmektedir. Bu çalışma PHK ile birlikte yapılmaktadır. Bu çalışmada;

ASM ve TSM çalışanlarına ilişkin çalışma biçimindeki değişiklikler ve sorunlar; AHuygulaması dışında kalan pratisyen hekimlerin çalışma koşullarındaki değişikliklere yönelik yapılandırılmış bir anket formu TTB-HSK tarafından oluşturulmuş, TTB-PHK tarafından illerdeki komisyonlarla temasa geçilerek anketin uygulanmaya başlanmıştır. TTB-PHK tarafından elde edilen veriler TTB-HSK ile birlikte değerlendirilecektir. Çalışmaya TTB-HSK adına Cavit Işık Yavuz, Hakan Tüzün, Aslı Davas, Mehmet Zencir katılmaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen bilgiler TTB-HSK ve PHK üyeleri ile paylaşılmaktadır.

HSK, 1 Temmuz 2006 Genelgesi, 1 Ağustos 2006 tarihinden itibaren ödeme listesinden çıkarılan ilaçlar, 28.07.06 tarihli AH Pilot Uygulaması Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklik (işyeri hekimleri, kurum hekimleri ve serbest çalışan uzman hekimlere AH olabilme yolunun açılması) gibi, son 1 yıl içinde gerçekleştirilen mevzuat değişikliklerini inceleyip, bu değişikliklerin “Sağlıkta Dönüşüm Programı” ile bağlantısı, halkın sağlığına ve sağlık personeline olan etkileri açısından değerlendirilmesi çalışmalarını sürdürmektedir. Bu mevzuat değişikliklerinden sonra, hastane yatak işgal oranlarının, Bütçe Uygulama Talimatının incelenmesi gibi ilgili etkinlikler yapılarak Kol tarafından ve Merkez Konsey’e iletilmek üzere paylaşılmıştır.

Son gelişmelerden biri olan Sağlık Memurluğu’nun kaldırılmasına yönelik yasa tasarısı konusunda, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nin hazırladığı açıklama metnine destek verilmiştir. Konuyla ilgili olarak “Sağlıkta Dönüşüm ve Sağlık İnsan Gücü” konulu bir etkinlik planlanmasına karar verilmiştir.

Uluslararası Örgütlerin Raporlarının İncelenmesi

Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2002 Dünya Sağlık Raporu, UNDP’nin 2002 Yıllık Raporu ve 2003 Dünya Gelişme Raporu HSK tarafından incelenerek değerlendirilmiş ve bu raporların kısa yorum-raporları yazılmıştır.

Başa Dön

Kriz ve Sağlık/Sağlık Hizmetleri Çalışması

TTB-HSK ve Sağlık ve Politika Çalışma grubu tarafından “Kriz ve Sağlık/Sağlık Hizmetleri” çalışması yürütülmektedir. Bu çalışma 2001 krizi sonrası TTB-HSK tarafından yapılan çalışma ve rapora benzer bakış ile ele alınmaktadır. Bu çalışma şu başlıklarda yürütülmektedir:

Kriz, nasıl ele alınmalı

Kriz ve sağlık
- Sağlıklı var olma (yaşama) hakkına etkileri
- Sağlığa etkileri
- Sağlık hizmetlerine etkileri

Kriz ve Sağlıkta Dönüşüm

Kriz ve Sağlık Emekçileri

Kriz ve TTB

Kriz ve Sağlık, Kriz ve Sağlık Hizmetleri başlığı ağırlıklı olarak TTB-HSK tarafından; Kriz ve Sağlıkta Dönüşüm, Kriz ve Sağlık Emekçileri, Kriz ve TTB başlıkları ağırlıklı olarak Sağlık ve Politika grubu tarafından yürütülmektedir. TTB-HSK adına bu çalışmada Nilay Etiler, Aslı Davas ve Mehmet Zencir yer almaktadır. Yapılan çalışma ile ilgili ilk değerlendirmeler Mehmet Zencir tarafından Sağlık ve Politika grubu toplantısında sunulmuş, grup üyelerinden eleştiri ve katkılar alınmıştır. Çalışma halen devam etmektedir.

Kriz ve Sağlık

Şubat 2001’de yaşanan kriz, tüm alanlarda olduğu gibi sağlığı da etkilemiştir. HSK, krizin sağlık üzerine etkilerini saptamaya yönelik olarak başlattığı çalışmalarını geçtiğimiz yıl da sürdürmüştür. Kriz ve sağlık konusunda geniş bir literatür taraması yapılarak ardından çeşitli kurum ve kuruluşların rutin verileri üzerinden değerlendirme yapılmış ve “2001 Ekonomik Krizinin Toplum Sağlığı Üzerine Etkileri” başlıklı bir rapor hazırlanmıştır.

Başa Dön

Döner Sermaye Uygulamaları

Sağlık Bakanlığı’nın I. basamak sağlık hizmetleri için başlattığı döner sermaye uygulamaları HSK tarafından incelemeye alınmıştır. Bu konuda döner sermaye uygulamasına geçen illerin Tabip Odalarına ortak form gönderilmiş sorunlar saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca birkaç ilde ortak araştırmalar başlatılmıştır. Çalışma, rapor olarak yayınlanmıştır.

Başa Dön

Sağlık Bakanlığı’nın başlatmış olduğu bu proje HSK’nun çalışma başlıklarından biridir. Anne ve Bebek Ölümlerini Engelleme Kampanyası için İzmir Tabip Odası Halk Sağlığı Komisyonun hazırladığı rapor ve konu ile ilgili diğer bir yazı 15 Kasım 2002 tarihli Tıp Dünyası’nda yayınlanmıştır.

Başa Dön

"Sağlık Bakanlığını Uyarıyoruz!" Başlıklı Yazı

Sağlık Bakanlığı’nın politikalarının konusunda HSK’nun görüş ve önerilerini kapsayan yazı Prof. Dr. Gazanfer Aksakoğlu tarafından hazırlanarak “Sağlık Bakanlığı’nı Uyarıyoruz!” başlığı ile 1 Kasım 2002 tarihli Tıp Dünyası’nda yayınlanmıştır.

Başa Dön

Son yıllarda sağlık alanında yaşanan olumsuz gelişmeler nedeniyle Halk Sağlığı Kolu, pozitif deneyimlerimizi ön plana çıkarmak, tarihi bir süzgeçten geçirmek ve motivasyon sağlamak amacıyla “Türkiye’de Sağlık Alanında Yaşanan Olumlu Deneyimler” etkinliği başlatmıştır. Bu çalışma kapsamında Prof. Dr. Feride Saçaklıoğlu’nun “Türkiye’de Aşı Üretiminin Tarihçesi” konulu çalışmanın sonuçları 2002 Nusret Fişek Günleri’nde bir konferans ile kamuoyuna açıklanmış ve TRT tarafından “Aşıyla Gelen Hayat” adında bir belgesel çekilerek 14 Mart 2003 tarihinde TRT 2’de yayınlanmıştır. Ayrıca “Aşı Pazarı Can Pazarı: Aşı Üretiminin Perde Arkası” adlı bir kitapçık basılmıştır. HSK’nun “Türkiye’de Aşı Üretimi” konusunda çalışmaları sürmektedir. TTB Merkez Konseyi ile birlikte bu konuda basın açıklaması yapılmıştır.

Sağlıkta olumlu deneyimler olarak saptanan diğer konularda (Köy Enstitülerinin Toplum Sağlığına Katkıları ve Bergama Köylüleri vb.) çalışmalar sürmektedir.

Sağlık ocaklarında aşılama hizmetlerinde yaşanan sorunları saptamak amacıyla düzenlenen bu çalışma Türkiye’nin 7 bölgesinden toplam 188 sağlık ocağında yürütülmüştür. Veriler, illerdeki Halk Sağlığı Anabilim Dalları tarafından toplanmış ve üç büyük kent dışında araştırmaya katılması hedeflenen sağlık ocağı sayına ulaşılmıştır. Bu çalışma ile aşağıdaki sorunlar kamuoyu ile paylaşılmıştır.

Türkiye gereksinimi olan aşıları ithal etmektedir. Yani ‘aşıda dışa bağımlı’ bir ülkedir.

Dünyada aşı üretimi bir “can pazarı” haline gelmiştir, karı düşük olan aşıların üretimi azalmıştır. Bu azalma sonucu, aşı ithal eden ülkelerin hemen tümünde aşı eksikliği baş göstermiştir.

Koruyucu sağlık hizmetlerinin başında gelen “aşılama hizmetleri” aşı yokluğu ve sağlık ocaklarının içinde bulunduğu durum nedeniyle giderek bozulmaktadır.

Sağlık ocaklarında “döner sermaye” uygulaması ile esas görevi evlerde koruyucu sağlık hizmeti yapmak olan ebeler ‘yazarkasa’ başında görevlendirilmiştir.

Aşı yok; Pamuk - alkol yok; Bölgesinde alanda hizmet veren sağlık çalışanları yok ; Araç yok

Son yıllarda azalan aşılama oranlarının bundan sonra daha da düşmesi beklenmelidir. Bu da; aşıyla korunabilen hastalıklarda artış ile sonuçlanacaktır. (Çocuk ölümleri, hastalıklar, sakatlıklar) Bu tablonun vebali SAĞLIK BAKANLIĞI’nın olacaktır.

Türkiye’nin üç yıl boyunca aşı ithali için ödediği bedel ile ülkenin gereksinimi olan aşıların üretimini sağlayacak laboratuvarların kurulması olanaklıdır.

Sağlık Bakanlığı, ulusal aşı laboratuvarını kurmalıdır. Aşı üretimi kamusal kaynaklarla yapılmalıdır.

Birinci basamak sağlık hizmetlerinde; entegre, yaygın, eşit hizmet sunulduğu sağlık örgütlenmesi geliştirilerek devam ettirilmelidir.