|
|
| ANA SAYFA |
| İLETİŞİM |
| BELGELER |
| BAĞLANTILAR |
| ÇALIŞMA RAPORLARI |
|
ETKİNLİKLER |
|
|
Anne ve Bebek Ölümlerini Önleme Kampanyası
"Sağlık Bakanlığı'nı Uyarıyoruz"
Uluslararası Örgütlerin Raporlarının İncelenmesi
Diğer ülkelerde sağlık sistemlerindeki değişim çalışması
Sağlıkta son dönemdeki mevzuat düzenlemeleri / değişikleri
Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması İle İlgili İnceleme Gezisi
Sağlıkta Dönüşüm ve Aile Hekimliği (AH)
Şubat 2001’de yaşanan kriz, tüm alanlarda olduğu gibi sağlığı da etkilemiştir. HSK, krizin sağlık üzerine etkilerini saptamaya yönelik olarak başlattığı çalışmalarını geçtiğimiz yıl da sürdürmüştür. Kriz ve sağlık konusunda geniş bir literatür taraması yapılarak ardından çeşitli kurum ve kuruluşların rutin verileri üzerinden değerlendirme yapılmış ve “2001 Ekonomik Krizinin Toplum Sağlığı Üzerine Etkileri” başlıklı bir rapor hazırlanmıştır.
Sağlık Bakanlığı’nın I. basamak sağlık hizmetleri için başlattığı döner sermaye uygulamaları HSK tarafından incelemeye alınmıştır. Bu konuda döner sermaye uygulamasına geçen illerin Tabip Odalarına ortak form gönderilmiş sorunlar saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca birkaç ilde ortak araştırmalar başlatılmıştır. Çalışma, rapor olarak yayınlanmıştır.
Sağlık Bakanlığı’nın başlatmış olduğu bu proje HSK’nun çalışma başlıklarından biridir. Anne ve Bebek Ölümlerini Engelleme Kampanyası için İzmir Tabip Odası Halk Sağlığı Komisyonun hazırladığı rapor ve konu ile ilgili diğer bir yazı 15 Kasım 2002 tarihli Tıp Dünyası’nda yayınlanmıştır.
Sağlık Bakanlığı’nın politikalarının konusunda HSK’nun görüş ve önerilerini kapsayan yazı Prof. Dr. Gazanfer Aksakoğlu tarafından hazırlanarak “Sağlık Bakanlığı’nı Uyarıyoruz!” başlığı ile 1 Kasım 2002 tarihli Tıp Dünyası’nda yayınlanmıştır.
58. ve 59. Hükümet Dönemlerinde “Sağlıkta Reformları”ın tekrardan gündeme getirilmesi üzerine “Sağlık Reformlarının Tarihçesi” konusunda bir sunum hazırlanarak grup çalışması biçiminde yapılması planlanmıştır. 22-23 Şubat 2003 tarihinde yapılan GYK’da tartışmaya açılmış ve bir atölye çalışması yapılmıştır. Bu çalışmalar toplam dört kez gerçekleştirilmiştir ve yaklaşık 80 kişinin katılımı sağlanmıştır.
Son yıllarda sağlık alanında yaşanan olumsuz gelişmeler nedeniyle Halk Sağlığı Kolu, pozitif deneyimlerimizi ön plana çıkarmak, tarihi bir süzgeçten geçirmek ve motivasyon sağlamak amacıyla “Türkiye’de Sağlık Alanında Yaşanan Olumlu Deneyimler” etkinliği başlatmıştır. Bu çalışma kapsamında Prof. Dr. Feride Saçaklıoğlu’nun “Türkiye’de Aşı Üretiminin Tarihçesi” konulu çalışmanın sonuçları 2002 Nusret Fişek Günleri’nde bir konferans ile kamuoyuna açıklanmış ve TRT tarafından “Aşıyla Gelen Hayat” adında bir belgesel çekilerek 14 Mart 2003 tarihinde TRT 2’de yayınlanmıştır. Ayrıca “Aşı Pazarı Can Pazarı: Aşı Üretiminin Perde Arkası” adlı bir kitapçık basılmıştır. HSK’nun “Türkiye’de Aşı Üretimi” konusunda çalışmaları sürmektedir. TTB Merkez Konseyi ile birlikte bu konuda basın açıklaması yapılmıştır.
Sağlıkta olumlu deneyimler olarak saptanan diğer konularda (Köy Enstitülerinin Toplum Sağlığına Katkıları ve Bergama Köylüleri vb.) çalışmalar sürmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün 2002 Dünya Sağlık Raporu, UNDP’nin 2002 Yıllık Raporu ve 2003 Dünya Gelişme Raporu HSK tarafından incelenerek değerlendirilmiş ve bu raporların kısa yorum-raporları yazılmıştır.
Sağlık alanında yapılan ya da yapılmaya çalışılan reformların ne amaçla yapıldığını, halka ve sağlık personeline etkilerini ele alan bir kitapçık hazırlanmıştır. Ata Soyer, Bülent Kılıç, İlker Belek, Kayıhan Pala katkıları ile kolektif bir çalışma olarak hazırlanan çalışma “Sağlıkta Dönüşüm Programı, 2003 Türkiye'sinde Halka ve ve Hekimlere / Sağlık Personeline Ne Getiriyor?” adı kitapçık olarak basılmıştır.
-
Sağlık ocaklarında aşılama hizmetlerinde yaşanan sorunları saptamak amacıyla düzenlenen bu çalışma Türkiye’nin 7 bölgesinden toplam 188 sağlık ocağında yürütülmüştür. Veriler, illerdeki Halk Sağlığı Anabilim Dalları tarafından toplanmış ve üç büyük kent dışında araştırmaya katılması hedeflenen sağlık ocağı sayına ulaşılmıştır. Bu çalışma ile aşağıdaki sorunlar kamuoyu ile paylaşılmıştır.
-
Türkiye gereksinimi olan aşıları ithal etmektedir. Yani ‘aşıda dışa bağımlı’ bir ülkedir.
-
Dünyada aşı üretimi bir “can pazarı” haline gelmiştir, karı düşük olan aşıların üretimi azalmıştır. Bu azalma sonucu, aşı ithal eden ülkelerin hemen tümünde aşı eksikliği baş göstermiştir.
-
Koruyucu sağlık hizmetlerinin başında gelen “aşılama hizmetleri” aşı yokluğu ve sağlık ocaklarının içinde bulunduğu durum nedeniyle giderek bozulmaktadır.
-
Sağlık ocaklarında “döner sermaye” uygulaması ile esas görevi evlerde koruyucu sağlık hizmeti yapmak olan ebeler ‘yazarkasa’ başında görevlendirilmiştir.
-
Aşı yok; Pamuk - alkol yok; Bölgesinde alanda hizmet veren sağlık çalışanları yok ; Araç yok
-
Son yıllarda azalan aşılama oranlarının bundan sonra daha da düşmesi beklenmelidir. Bu da; aşıyla korunabilen hastalıklarda artış ile sonuçlanacaktır. (Çocuk ölümleri, hastalıklar, sakatlıklar) Bu tablonun vebali SAĞLIK BAKANLIĞI’nın olacaktır.
-
Türkiye’nin üç yıl boyunca aşı ithali için ödediği bedel ile ülkenin gereksinimi olan aşıların üretimini sağlayacak laboratuvarların kurulması olanaklıdır.
-
Sağlık Bakanlığı, ulusal aşı laboratuvarını kurmalıdır. Aşı üretimi kamusal kaynaklarla yapılmalıdır.
-
Birinci basamak sağlık hizmetlerinde; entegre, yaygın, eşit hizmet sunulduğu sağlık örgütlenmesi geliştirilerek devam ettirilmelidir.
Sağlık sistemlerinde son 10 yıldaki değişimlerin incelenmesi amacıyla bir çalışma yapılması planlanmıştır. Merkezi kapitalist ülkelerin, sosyalist sistemden kapitalist sisteme geçen Doğu Avrupa ülkelerin ve Latin Amerika ülkelerin sağlık sistemlerindeki değişimler/kayıplarının incelenmesi amaçlanmıştır. Konular kol üyeleri ve illerdeki halk sağlığı komisyonlarının kollektif çalışması ile incelenmiştir. Konu ile ilgili doküman hazırlık aşamasındadır.
TTB-HSK, son dönemde sağlık hizmetlerini doğrudan etkileyen çok sayıda mevzuat değişikliklerini inceleyip, bu değişikliklerin “Sağlıkta Dönüşüm Programı” ile bağlantısı, halkın sağlığına ve sağlık personeline olan etkileri açısından değerlendirilmesi çalışmalarını sürdürmektedir.
Sağlıkta Dönüşüm Programının bir parçası olan “Düzce İl’inde Aile Hekimliği Pilot Çalışması”ile HASUDER’le işbirliği içinde “Halk Sağlıkçılar Sağlıkta Dönüşümü Tartışıyor” adı ile bir etkinlik düzenlenmiştir (10-11 Mart 2006). Etkinlik programı aşağıdadır:
Düzce İl’inde Aile Hekimliği Pilot Çalışması ile ilgili inceleme gezisi (10 Mart 2006)
“Halk Sağlıkçılar Sağlıkta Dönüşümü Tartışıyor” (11 Mart 2006)
Kamu yönetiminde dönüşüm-Devletin yeniden yapılanması: Faruk Ataay
Sosyal güvenlikte dönüşüm: Seyhan Erdoğdu
Sağlık finansmanında dönüşüm: Ata Soyer, Eriş Bilaloğlu
Hizmet sunumunda değişim: Necati Dedeoğlu, Gazanfer Aksakoğlu
Forum: Sağlıkta Dönüşüm-Aile Hekimliği
Etkinliğe 22 üniversitenin Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim görevlileri, İzmir ve Kastamonu İl Sağlık Müdürlüğü’nde görevli halk sağlıkçılar, Türkiye Verem savaş federasyonu temsilcileri, tıp dışı olarak Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi ve Boğaziçi Üniversitesi’nden katılım sağlanmıştır. Bu etkinliğin sonucunda “Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması” ile ilgili bir basın açıklaması yapılarak halk sağlıkçıların görüşleri kamuoyu ile paylaşılmıştır.
Etkinliğin değerlendirildiği TTB-HSK yürütme kurulu toplantısında;
Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması ile ilgili hukuksal bir süreç başlatılmasına karar verilmiştir. Ele alınması düşünülen konu başlıkları: Sayıştay onayı olmaksızın harcama yapılması; İhaleye açılmadan kamu binalarının kiralanması.; S.O. sarf malzemelerinin kullanılması; 224 kalkmadan S.O’ların kaldırılması; 657 değişmeden personel izinlerine ilişkin uygulamalar; Bağış olan S.O’ların kiraya verilmesi; Kayıtdışı (sigortasız) sağlık personeli (ebe, hemşire, hizmetli vb.) çalıştırılması.
Sağlık Bakanlığı tarafından “Sağlıkta Dönüşüm Programı” kapsamında yurtdışına gönderilen kişi sayısı, bu kişilerin nitelikleri, ne kadar süre kaldıkları ve kişiler için olan harcamaların ve Türkiye’de danışmanlık yapan kaç kişinin olduğuna, bu kişilerin niteliklerine ve bu kişilere harcanan paraya ilişkin bilgi istenmesine karar verilmiştir. Konu ile ilgili milletvekilleri ile temasa geçilerek konu meclis gündemine taşınmıştır.
Yine yapılan inceleme gezisi ile ilgili görüşler rapor haline getirilmiş ve “Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Değerlendirme Raporu” adı ile kitapçık olarak basılmıştır.
Son bir yıl içinde AH ve diğer Sağlıkta Dönüşüm bileşenlerinin hükümet tarafından hızla hayata geçirilmesi nedeniyle, HSK’nın gündemini ağırlıklı olarak bu konular belirlemiştir. Ülkenin değişik illerinde yapılan, Sağlıkta Dönüşüm ile ilgili çok sayıda etkinliğe kol üyeleri katkı sağlamıştır.
Sağlık harcamalarının artması, özellikle Sosyal Sigortalar Kurumu sağlık harcamaları ile diğer kurumların karşılaştırılması ve ilaç giderlerinin artışı ile ilgili konularda derlenen bilgiler ve veriler paylaşılmıştır. Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası ile ilgili gelişmeler izleme alınmıştır.
“Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Değerlendirme Raporu” basımından sonra da, Düzce AH pilot uygulaması ile ilgili gelişmeler hakkında tüm toplantılarda bilgilendirme yapılmıştır. Birinci yılın sonunda Düzce Aile Hekimliği Pilot Uygulaması sonuçlarını yerinde incelemeye yönelik olarak Pratisyen Hekimlik Derneği tarafından yapılan çalışmaya destek verilmiş, inceleme sonrası kamuoyu ile paylaşılan “Düzce Modeli” Birinci Yıl Sonu Değerlendirme Raporu’nun hazırlanmasına katkı sağlanmıştır. Etkinliğe kol adına Dr.Muzaffer Eskiocak, Dr.Nilay Etiler ve Dr.Binali Çatak katılmıştır.
Pilot il olması planlanan 10 il için de değerlendirmeler ve izlemler için yapılabilecek programlar paylaşılmıştır. Eskişehir’de AH’nin başlaması sonrasında, 29.07.06 tarihinde Eskişehir’de 10 pilot ilin Tabip Odası (TO), TTB Merkez Konsey temsilcilerinin ve HSK adına Mehmet Zencir’in katıldığı toplantıda, bu illerin izlenmesi karara bağlanmıştır. İzmir TO Halk Sağlığı Komisyonu’nun da hazırladığı izlem kriterleri HSK’nın hazırladıklarıyla birlikte paylaşılmıştır. Özellikle Toplum Sağlığı Merkezleri’nin değerlendirilmesi önemli bulunmuştur. Genel olarak tıp, özel olarak da halk sağlığı çevrelerinde bu gündemin artarak yer alması amacıyla, mail gruplarında konunun tartışmaya açılmasına yönelik girişimlerde bulunulmuştur.
HSK, 1 Temmuz 2006 Genelgesi, 1 Ağustos 2006 tarihinden itibaren ödeme listesinden çıkarılan ilaçlar, 28.07.06 tarihli AH Pilot Uygulaması Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklik (işyeri hekimleri, kurum hekimleri ve serbest çalışan uzman hekimlere AH olabilme yolunun açılması) gibi, son 1 yıl içinde gerçekleştirilen mevzuat değişikliklerini inceleyip, bu değişikliklerin “Sağlıkta Dönüşüm Programı” ile bağlantısı, halkın sağlığına ve sağlık personeline olan etkileri açısından değerlendirilmesi çalışmalarını sürdürmektedir. Bu mevzuat değişikliklerinden sonra, hastane yatak işgal oranlarının, Bütçe Uygulama Talimatının incelenmesi gibi ilgili etkinlikler yapılarak Kol tarafından ve Merkez Konsey’e iletilmek üzere paylaşılmıştır.
Son gelişmelerden biri olan Sağlık Memurluğu’nun kaldırılmasına yönelik yasa tasarısı konusunda, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nin hazırladığı açıklama metnine destek verilmiştir. Konuyla ilgili olarak “Sağlıkta Dönüşüm ve Sağlık İnsan Gücü” konulu bir etkinlik planlanmasına karar verilmiştir.
Ülke örnekleriyle ilgili daha önce paylaşılan verilerin ve makalelerin toparlanması amacıyla özellikle İzmir TO Halk Sağlığı Komisyonu’ndan HSK Yürütme Kurulu’nda bulunan arkadaşlarımız ve üniversitelerin Halk Sağlığı Anabilim Dalı araştırma görevlileri ve öğretim üyeleri görev almışlardır ve çalışmalar Toplum ve Hekim Dergisi'nde yayınlanmıştır.
|
|
|
