TTB`den Hendek`te mevsimlik tarım işçilerinin kazasına ilişkin gözlem ve değerlendirme

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi ve Sakarya Tabip Odası Yönetim Kurulu temsilcilerinden oluşan bir heyet, 18 Ağustos 2017 tarihinde Adapazarı Hendek ilçesinde meydana gelen ve 7 mevsimlik tarım işçisinin ölümü, dokuzunun yaralanmasıyla sonuçlanan kazaya ilişkin bilgi almak üzere 21 Ağustos 2017 tarihinde Adapazarı’nda görüşmelerde bulundu.

Heyetin görüşme ve temaslar sonucu hazırladığı rapor aşağıdadır:

 

TTB’den Hendek’te Mevsimlik Tarım İşçilerinin Kazasına İlişkin Gözlem ve Değerlendirme

Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi ve Sakarya Tabip Odası Yönetim Kurulu temsilcilerinden oluşan bir heyet, 18 Ağustos 2017 tarihinde Adapazarı Hendek ilçesinde meydana gelen ve 7 mevsimlik tarım işçisinin ölümü, dokuzunun yaralanmasıyla sonuçlanan kazaya ilişkin bilgi almak, yaralı ve yakınlarıyla görüşmek üzere 21 Ağustos 2017 tarihinde Adapazarı’na gitti.

Heyette, TTB Merkez Konseyi üyesi Dr. Bülent Nazım Yılmaz, Sakarya Tabip Odası Başkanı Dr. Fırat Karadeniz ve Eskişehir Tabip Odası Onur Kurulu üyesi Dr. Figen Özgüneş yer almıştır. Heyetimizin bir gün süren geziye yönelik hazırladığı raporu kamuoyuyla paylaşıyoruz.

Görüşmelere, Sakarya Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreteri Doç. Dr. Hasan Salih Sağlam ziyaret edilerek başlandı. Dr. Hasan Sağlam, olaya yönelik görüşlerini heyetle paylaşırken yaralıların sağlık durumu hakkında bilgi verdi. Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden bir ekip oluşturduklarını ve heyetimize hastanede bu ekibin yardımcı olacağını ifade etti.

Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde heyetimize Sağlık Bakım Hizmetleri Müdürü eşlik etti. Ayrıca, incelemeler sürerken hastane başhekim yardımcısı Dr. Mehmet Durmuş ile bir görüşme gerçekleştirildi.

Yaralılar ilgili servislerde ziyaret edildi. Klinik seyirleri hakkında servis doktorları ve hemşirelerden bilgi alındı.

En küçüğü 11 yaşında olan yaralıların tümü 18 yaşın altındaydı.

Subaraknoid kanama, servikal vertebra ve pelvis fraktürü nedeniyle anestezi yoğun bakım servisinde takip edilmekte olan bir yaralının halen hayati tehlikesinin mevcut olduğu belirlendi.

Diyafragma rüptürü nedeniyle çocuk cerrahisi servisinde yatmakta olan hasta gün içinde ameliyata alındı.

Ortopedi servisinde humerus ve tibia-fibula kırığı nedeniyle yatmakta olan ve yoğun bakımdan yeni çıkarılan hastanın genel durumunun iyi olduğu gözlendi.

Bir yaralının saçlı deride yüzeyel sıyrıkları bulunduğu, bir diğerinde tibia fraktürü olduğu, iki hastanın kafa travması nedeniyle serviste gözlem altında tutulduğu, bir yaralının ayak kemiklerinde fraktür ve bir diğer yaralıda açık tibia fraktürü bulunduğu tespit edilirken, genel durumları iyi olarak değerlendirildi.

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi olarak, yaralıların tıbbi tedavi ve takiplerini özverili bir biçimde başarıyla yürüten hekim ve diğer sağlık çalışanlarının çabalarını takdirle karşılıyoruz.

Ziyaretemiz sırasında son olarak kazada yaşamını yitiren ve yaralananların yakınlarıyla görüşüldü. Bu kişiler, kazaya ve çalışma koşullarına yönelik şu görüşleri ifade etmişlerdir:

Adapazarı Hendek ilçesine birbirleriye akrabalık bağları olan 4 aile olarak olaydan 15 gün önce Mardin Kızıltepe’den geldik.

Toplam sayımız 46 kişiden oluşmaktaydı. 30 ve 16 kişiden oluşan iki gruba ayrıldık ve iki farklı toprak sahibinin fındık bahçelerinde çalışmaya başladık.

Geldiğimiz gün kaza geçiren grubun işvereni, traktörü kimin süreceğini sordu. Bizler bu konuda deneyimimizin olmadığını ifade etmemize rağmen, Faruk Boz traktörü kullanması konusunda ikna edildi, kendisine zor bir iş olmadığı başarabileceği işverence söylendi.

Fındık toplanmaya gidilmeden önce Faruk Boz, traktörün frenlerinin tutmadığını patrona söyledi, patron ise vitesi düşürerek durabileceğini, sorun olmayacağını söyleyerek onu yanıtladı.

Aslında geldiğimiz günden beri işler iyi gitmiyordu. Bize iki katlı bir binada yaşayacağımız söylenmişti, rahat edeceğimiz ifade edilmişti. Oysa ahır ve çadırda yaşamak zorunda bırakılmıştık. Tuvalet ve banyolarımız açık alandaydı.

Paraya ihtiyacımız çoktu; o yüzden terk edemedik. Erişkinler günde 60 lira alıyordu; 18 yaş altında çalışan iki çocuğa 60 lira veriyorlardı. Çocuklarımız ailelerine katkı ve okul paralarını karşılamak adına çalışıyorlardı.

18 Ağustos günü 16 kişiden oluşan grup traktörle fındık toplamaya gitti; grubun fındık toplama işindeki ilk günüydü. Bu fındık alanı oldukça yüksek bir yerdeydi ve yolu çok kötüydü.

Olay saat 07.10’da gerçekleşti. Bizler hemen olay yerine gittik. Traktör şarompole devrilmişti; devrildiği yerin yüksekliği yaklaşık 2 metreydi. Traktörün römorku kapaklanmıştı. Ölenlerin hepsi kafa ve boyunlarına darbe almıştı.

Köylüler olay yerine hemen geldiler; ardından ambulanslar geldi. Yaralı ve ölülerimiz hastanelere kaldırıldı.

Kazadan sonra bizi çalıştıran patron bildiğimiz kişinin babası tutuklandı; oysa biz bu kişiyi tanımıyorduk. Fındık bahçesi bu kişinin üzerineymiş.”

TTB Merkez Konseyi olarak, kazada yaşamını yitirenlerin ailelerine başsağlığı ve sabır, yaralıların ise biran önce iyileşmelerini diliyoruz.

TTB Merkez Konseyi, uzun süredir mevsimlik tarım işçilerinin çalıştıkları kötü koşulları, yaşam mücadelelerini ve yaşadıkları sağlık sorunlarını, kamuoyuyla ve yetkililerle paylaşmaktadır. Uzun yıllardır sürmekte olan bu sorunun bir nebze dahi iyileşmediği, aksine daha da kötüye gittiği, son yaşanan acı olayla birlikte bir kez daha gözler önüne serilmiş oldu.

Mevsimlik tarım işçilerinin yaşam koşullarını düzeltmeye, çalışma, sağlık ve ulaşım sorunlarını iyileştirmeye yönelik hiçbir adım şu ana kadar atılmamıştır.

Sigortasız ve kayıt dışı çalışmaya göz yumulmakta, çocukların tarlalarda çalışmasına izin verilmektedir.

Toprak sahiplerinin insafına bırakılmış olan mevsimlik tarım işçilerine, insan onurunu zedeleyen bir yaşam dayatılmaktadır.

Mevsimlik tarım işçilerinin geldikleri bölgelerdeki baskıcı politikalar, antidemokratik uygulamalar ve toplu yaşam alanlarının yok edilmesi, mevsimlik tarım işçisi sayısının giderek artmasına ve sorunun büyümesine neden olmaktadır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlıklarını, bir an önce, mevsimlik tarım işçilerinin yaşam koşullarını düzeltmeye, can güvenliklerini sağlamaya yönelik önlemleri almaya, çocuk işçi çalıştırmanın önüne geçmeye davet ediyoruz.

Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi