Klinik Mikrobiyoloji Uzmanlık Derneği Basın Açıklaması PDF Yazdır e-Posta

PANDEMİK İNFLUENZA VİRUS (2009 -İNFLUENZA A/H1N1) AŞISI İLE İLGİLİ SORU VE CEVAPLAR
Aşının yararı nedir?

Kendinizi ve çevrenizi pandemi virusundan korumanın engüvenilir yolu aşı olmaktır.  

 

Aşı güvenilir midir?

Yeni aşının güvenilir olduğuna ilişkin iki tür bilgibulunmaktadır:

Yeni aşı mevsimsel aşı gibi hazırlanmaktadır.Mevsimsel aşı her yıl yüz milyonlarca kişiye yapılmaktadır ve son derecegüvenilirdir.

Yeni aşı, kullanılmaya başlanmadan önceinsanlarda denenmekte ve elde edilen bilgiler aşının uygulanacağı ülkelerinkarar verici makamları tarafından incelenmektedir. Bazı ülkelerde ek testler deuygulanmakta ve alınan sonuçlara göre karar verilmektedir. Yeni aşılar, A.B.D.,Avrupa Birliği ülkeleri, Kanada, Çin, Avusturalya vb ülkelerde onay almıştır.Onay verme süreçleri arasındaki farklar nedeniyle bazı ülkeler henüz bu listedeyer almamaktadır, ancak onların da kısa sürede bu gruba eklenmesibeklenmektedir.  

Aşının yan etkileri var mıdır?

Tüm aşılarda ve ilaçlarda olduğu gibi bu aşının dabazı yan etkileri vardır. Bunlar:

Aşı yerinde ortaya çıkan yan etkiler: Ağrı,şişme, kızarma, kaşınma, vb.

Genel yan etkiler: Hafif ateş, kırıklık,kas-eklem ağrısı, baş ağrısı, bulantı, vb.

Bu yan etkilerin görülme sıklığı kişiden kişiyefarklılıklar göstermektedir. Genellikle, bir iki gün içinde tedavigerektirmeden kendiliğinden kaybolurlar. Çoğu kişide hiçbir yan etkigörülmemektedir.

Yeni aşıya ilişkin bildirilen ciddi yan etkibulunmamaktadır. Yine de çok nadir görülebilecek yan etkiler, ancak aşınınyaygın kullanımı ile ortaya çıkabileceği için, tüm dünyada yan etki izlemeprogramları geliştirilmiştir. Bu izlemden elde edilecek bilgiler hızlapaylaşılacaktır.

Aşı sonrası yaşamı tehdit edecek alerjik reaksiyon(anafilaksi) gelişme riski son derece düşüktür. Eğer gelişecekse, alerjikreaksiyonların ortaya çıkma zamanı, aşı yapıldıktan sonraki birkaç dakika –saatlik süredir. Alerjik reaksiyon veya beklenmedik bir yan etki ortaya çıkmasıdurumunda hemen bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır. 

Unutulmaması gereken bir diğer konu da, influenzatedavisi için kullanılan ilaçların da yan etkileri (bulantı, kusma, çeşitlidöküntüler, alerjik reaksiyonlar, vb) olduğudur.     

 Aşılara katkı maddeleri eklenmektemidir? Bu katkı maddeleri zararlı mıdır?

Bazı firmaların ürettikleri aşılarda katkı maddeleribulunmaktadır. Bu katkı maddeleri, yıllardır başka aşılarda (mevsimsel gripaşılarında, hepatit B aşısı, tetanoz aşısı, vb) da kullanılmaktadır. Aşılaraeklenen iki tür katkı maddesi bulunmaktadır:

Adjuvanlar: Aşının daha etkili olmasını sağlarlar.Bu amaçla, “squalene” veya aluminyum fosfat kullanılmaktadır. “Squalene”, doğalbir maddedir, hücre membranı yapısında, balık yağında ve az miktarda zeytinyağıiçinde de bulunmaktadır. Bazı aşılarda 1997 yılından beri kullanılmaktadır.Bildirilen ciddi yan etkisi yoktur.

Tiomersal: Civanın sağlık sorununa yol açmayanbir formudur. Aşı şişesi açıldıktan sonra bozulmadan saklanabilmesi içinkullanılmaktadır. Özellikle çok dozlu aşı formuna eklenmektedir. Aşılaraeklenen miktar çok küçüktür, örneğin bir kutu ton balığında aşıdakinden dahafazla civa bulunmaktadır.

 Kimler aşı yaptırmamalıdır? 

Aşıların çoğunda yumurtada üretilen viruskullanılmaktadır. Saflaştırılma işlemine karşın, bu tür aşılarda bir miktaryumurta antijenleri bulunabilmektedir. Bu nedenle ciddi yumurta alerjisi olankişilere aşı yapılmamalıdır. Hafif yumurta alerjisi olan kişilere bazı önlemleralınarak aşı yapılabilir. Bu konuda doktora danışılmalıdır.

 Aşının yararı, risklerinden veyahastalığı geçirmekten daha mı fazladır?

Bugüne dek elde edilen bilgilere göre pandemi virusu,kolay bulaşmakta, hızla yayılmakta, genellikle hafif geçirilen bir griptablosuna yol açmaktadır. Ciddi hastalık görülen gruplar:

0-24 yaş arası sağlıklı kişiler,

Gebe kadınlar,

Kronik hastalığı olan kişiler: Astım, kalphastalıları, diyabet, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler.

Aşı, gripten ve yol açabileceği ciddi sağlıksorunlarından korunmada en etkili yoldur. Bu nedenle, pandemi virusu için aşıgeliştirilebilmesi için yoğun çaba harcanmış ve başarıya ulaşılmıştır. Aşı ileenfekte olan kişi sayısının, dolayısıyla ciddi hastalık ve ölüm sayılarınınazaltılacağına inanılmaktadır. Virusun daha da yayılması beklenen sonbahar –kış aylarından önce aşının tüm dünyaya dağıtılabilmesi için uluslar arası veulusal tüm sağlık kurumları gayret göstermektedir. Eldeki bilgiler, aşınınyararının hastalığın getireceği risklerden daha fazla olduğunu göstermektedir.

Aşı, sadece üretildiği virus için etkilidir. Gripbenzeri hastalığa yol açan başka viruslar da bulunmaktadır. Doğal olarak aşı,diğer virus hastalıklarına karşı koruma sağlamamaktadır. Bu nedenle aşı olankişiler, el yıkama, öksürürken / hapşırırken burun ve ağızlarını tekkullanımlık mendil ile kapatma ve hasta oldukları zaman işe / okula gitmemegibi önlemlere dikkat etmeye devam etmelidir.

 Kimlere aşı yapılmalıdır?

6ay -24 yaş arası sağlıklı kişiler,

Gebe kadınlar,

Kronik hastalığı olan kişiler(6 aydan büyük):Astım, kalp hastalıları, diyabet, bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler.

Sağlık çalışanları

6 aylıktan küçük çocukla aynı evde yaşıyan vebakıcıları

Bakım evlerinde yaşayan 65 yaş üzeri yaşlılar

Aşı, gribe yol açar mı?

Enjeksiyon yolu ile uygulanan aşılarda canlı virusyoktur. İçlerinde ölü virus veya virusun bazı parçaları vardır. Bu nedenleaşının hastalığa yol açma ihtimali yoktur. Ancak aşı olan kişilerinbazılarında, vücudun aşıya verdiği cevap sonucu kısa süreli, hafif grip benzeribelirtiler görülebilir.
Buruna sprey şeklinde uygulanan ve zayıflatılmış canlı virus içeren bir aşıtürü vardır ancak Türkiye’de bulunmamaktadır.

Aşı tam koruma sağlar mı?

Aşı yapılanlarda yaklaşık 10 günde koruyucu antikorlarortaya çıkmaktadır. Ancak, aşı olanların küçük bir kısmında, kişiselözelliklerden ötürü antikor gelişmeyebilir. 

Gebelere aşı yapılabilir mi?

Evet. Gebelikte hem mevsimsel hem de pandemik virusaşısı yapılabilir.  Gebeler, pandemik virus ile enfekte olurlarsa,komplikasyon gelişme riski daha fazladır. Emzirmekte olan annelere de aşıyapılabilir. Şimdilik eldeki veriler sınırlı olduğu için, gebelere uygulanacakaşının adjuvansız olması tercih edilmektedir. Bilgilerin artması ile bu önerideğişebilir.    

Kaynaklar:

Dünya Sağlık Örgütü web sitesi (www.who.int/csr/disease/swineflu/en/)

A.B.D. Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi websitesi (www.cdc.gov/H1N1FLU/)

Avrupa Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi websitesi (www.ecdc.europa.eu/en/healthtopics/Pages/Influenza_A(H1N1)_Outbreak.aspx)

Kanada Toplum Sağlığı Merkezi web sitesi (www.fightflu.ca)

Centers for Disease Control and Prevention(CDC). Update on influenza A (H1N1) 2009 monovalent vaccines.MMWR2009;58:1100-1.

Johansen K, Nicoll A, Ciancio BC, Kramarz P.Pandemic influenza A(H1N1) 2009 vaccines in the European Union. EuroSurveill.2009;14(41):pii=19361. (www.eurosurveillance.org)

 
 

TÜRK TABİPLERİ BİRLİĞİ
PANDEMİK İNFLUENZA A H1N1v (DOMUZGRİBİ) BİLİMSEL DANIŞMA VE İZLEME KURULU

GMK Bulvarı Şehit Daniş Tunalıgil Sok. No: 2 Kat: 4, 06570 Maltepe- ANKARA / TÜRKİYE
Telefon: (0 312) 231 31 79 (pbx) Faks: (0 312) 231 19 52-53
e-posta: ttb@ttb.org.tr