|
1
|
- sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu’nda yapılan
değişikliklerin sağlık hakkına etkileri
- türk tabipleri birliği
|
|
2
|
- kamu
- ulusal sağlık hizmetleri (beveridge modeli)
- sosyal sağlık sigortası (bismark modeli)
- özel
- kâr amacı olmayan(!)
- kâr amaçlı
- karma
|
|
3
|
|
|
4
|
|
|
5
|
- gelişmiş kapitalist ülke modeli.
- düşük işsizlik.
- küçük tarımsal ekonomi/nüfus.
- dar enformel sektör.
- yaygın ve düzenli iş olanağı.
|
|
6
|
- ülkemizde toplanan vergiler diğer kamu harcamalarına dahi yetmezken,
yılda yaklaşık 15 milyar doları içeren bu harcamanın vergilerle ödenmesi
mümkün görünmemektedir.
|
|
7
|
- gelir eşitsizliklerini gidermenin yolu herkesten gelirine, servetine
göre vergi almak…
- bugünkü ortamda (kriz, siyasi-iktisadi dengeler…) sermayeden vergi
alınamıyor…
- vergi tabanı yüksek gelirli kesimlere oturtulamayınca, “hizmetten
yararlanan ödesin” vergisi;yani, gss.
|
|
8
|
- genel sağlık sigortası uygulaması ile birlikte … planlanan bir diğer
önemli yenilik ise, yoksul vatandaşların sağlık sigortası primlerinin
devlet tarafından karşılanacak olmasıdır.
|
|
9
|
- “harcamaları, taşınır ve taşınmaz malları ile bunlardan doğan hakları da
dikkate alınarak, kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler
kullanılarak tespit edilecek her türlü gelirin aylık tutarı net asgari
ücretin üçte birinden az olan kişiler” (mad.60)
|
|
10
|
- gss ile birlikte sağlık hizmetlerinin paralı olacağı doğru değil. tüm
vatandaşlar gss kapsamında sağlık hizmetlerinden ücretsiz olarak
faydalanacaktır… gss ile katılım payı alınacak yeni bir unsur
getirilmemektedir.
|
|
11
|
- a) ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi.
- b) ortez, protez, iyileştirme araç ve gereçleri.
- c) ayakta tedavide sağlanan ilaçlar.
- d) (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, yatarak tedavide
finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri. (mad. 68)
|
|
12
|
- … eklenen (d) bendi ile; yatarak tedavilerde de katılım payı alınması
ile sağlık harcamalarının kontrolüne kişilerin de katılması
amaçlanmıştır.(madde gerekçeleri)
|
|
13
|
- birinci fıkranın (a) bendi gereği katılım payını; … ikinci ve üçüncü
basamak sağlık hizmet sunucularında yapılan muayenelerde (ise) önceki
basamaklardan sevkli olarak başvurulup başvurulmadığı dikkate alınmak
suretiyle yarısına kadar indirmeye veya beş katına kadar artırmaya …
kurum yetkilidir. (mad. 68)
|
|
14
|
- (sağlık hizmetlerini fiyatlandırma komisyonu) sağlık hizmeti
sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı
sınıflandırabilir.
- komisyon, … sağlık hizmetlerinin ödenecek bedellerini … her sınıf için
tek tek veya gruplandırarak belirler. (mad. 72)
|
|
15
|
- sigortalılar, sözleşme imzalayan sağlık hizmeti sunucularından hiçbir
bedel ödemeksizin faydalanabileceklerdir.
|
|
16
|
- kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki sözleşmeli sağlık
hizmeti sunucuları, … belirlenen sağlık hizmetleri bedelinin % 20’sine
kadar genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden ilâve
ücret talep edebilir.(mad. 73)
|
|
17
|
- sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, kurumca belirlenmiş standartların
üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri ile hayati öneme
sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibi hususları göz
önüne alınarak sağlık hizmetleri fiyatlandırma komisyonu tarafından
belirlenen istisnai sağlık hizmetleri için, … belirlenen hizmet
fiyatlarının 3 katını geçmemek üzere ilâve ücret alabilir. (mad. 73)
|
|
18
|
- … sağlık yardımlarından yararlanacak olanlardan yapılacak her bir
poliklinik muayenesi için çsgb’nın teklifi ve bakanlar kurulu’nun kararı
ile 20 TL.'dan az olmamak üzere muayene ücreti alınır.
- şu kadar ki hekimin gerekli görmesi üzerine yapılacak diğer poliklinik
muayenelerinden ücret alınmaz. (506 sayılı kanun-ek mad. 3)
|
|
19
|
- emekliler ve bunların hak sahiplerinden sağlık primi alınması söz konusu
değildir.
|
|
20
|
- 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre aylık almakta olup ilgili dosyasından
on yıl süreyle sağlık sigortası primi ödenmemiş olanlardan, … aylıklarının
%10’u oranında ve 10 yıl süreyle gss primi kesilir. (geçici mad. 19)
|
|
21
|
- … geçici iş göremezlik ödeneği, yatarak tedavilerde 17nci maddeye göre
hesaplanacak günlük kazancının yarısı, ayaktan tedavilerde ise üçte
ikisidir. (mad. 18)
|
|
22
|
- … daha önce asgari ücretin üçte biri olarak 6 ay süreyle ödenmesi
öngörülen emzirme ödeneğinin maliyeti dikkate alınarak, bu miktar, bir
defaya mahsus ödenmesi şeklinde değiştirilmiştir. (mad. 16)
|
|
23
|
- kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi
yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini,
miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını sağlık
bakanlığı’nın görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir.(mad. 63)
|
|
24
|
- kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir… (mad. 63)
- kurum, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile dernek, vakıf, federasyon,
konfederasyon ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının
görüşlerini alabilir. (mad. 72)
|
|
25
|
- 60ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına girenler için
prim ödeme yükümlülerinin ödeyecekleri gss primi; primin tahakkuk
ettirileceği ay itibarıyla anılan bendin (1) ve (2) numaralı alt
bentlerinde sayılan toplam kişi sayısının dörde bölünmesi suretiyle
bulunacak … kişi sayısı esas alınarak hesaplanır.(mad. 88)
|
|
26
|
- … prim borçlarını, sattıkları tarımsal ürün bedellerinden borç tutarını
geçmemek şartıyla % 1 ila % 5 oranları arasında olmak üzere kesinti
yapılmak suretiyle tahsil etmeye kurum yetkilidir. (mad. 87)
|
|
27
|
- gss ile ilgili yapılan değişiklikler anayasa mahkemesi’nin iptal
kararını yerine getirmediği gibi hiçbir ilgisi de yoktur.
|
|
28
|
- açıklanan nedenlerle genel sağlık sigortası kapsamındaki dava konusu
kurallar belirtilen özellikleri taşımaması nedeniyle memurlar ve diğer kamu
görevlileri yönünden anayasa’nın 2., 10. ve 128. maddelerine aykırıdır.
iptali gerekir.
|
|
29
|
- ancak, siyasi iktidarın anayasa mahkemesi’nin gss konusundaki son derece
liberal yorumundan cesaret aldığı görülmektedir.
|
|
30
|
- anayasa’nın 56. maddesinin üçüncü fıkrasında devletin herkesin hayatını,
beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamakla yükümlü olduğu … öngörülmektedir.
ancak bu maddede devlete verilen görevin anayasa’nın 65. maddesinde
belirtilen mali kaynakların yeterliliği ölçüsü ile sınırlı olduğu
kuşkusuzdur.
|
|
31
|
- genel sağlık sigortasının tüm nüfusu kapsaması nedeniyle diş protez
giderlerinin karşılanmasında belirli yaş gruplarına ödeme yapılmaması ya
da bazılarına belli oranda ödeme yapılması devletin mali kaynaklarının
yeterliliği ölçüsünde yasa koyucunun takdirindedir.
|
|
32
|
- kuraldaki tutarın normalde kişilerin kendilerinin karşılaması gereken
sağlık giderlerinin devletçe karşılanması nedeniyle kendilerinden
istenilen katkı payı olduğu …
|
|
33
|
- değişikliklerin hiçbiri sigortalılar için yeni haklar getirmemekte; tam
aksine mevcut haklarında önemli kayıplara yol açmakta, sağlık hakkını
daha da daraltmaktadır.
|
|
34
|
- sağlık hizmeti alırken kullanıcı ödentilerinin miktarı ve kapsamı mevcut
sosyal güvenlik kurumları ve ssgss kanununda var olandan çok daha fazla
genişletilmektedir.
|
|
35
|
- yapılan değişiklikleri sağlıkta neo-liberal “dönüşüm” kapsamında
gündemde olan diğer gelişmelerle birlikte okumak aydınlatıcı olmaktadır.
|
|
36
|
- aile hekimliğine, özel sağlık hizmetlerinin temelini oluşturması
açısından, bir organizasyon modelinin getirilmesi ile bu model aşamalı
bir şekilde gerçekleşecektir.
|
|
37
|
|
|
38
|
- birliğin her türlü araç, gereç, malzeme, taşınırları ile tapuda birlik
adına kayıtlı taşınmazları üzerindeki yapı ve tesisler ile birlikte
satmak, kiralamak, kiraya vermek, devir ve takas işlemlerini yürütmek; hazineye
ait ve birliğe tahsisli taşınmazları … kiraya vermek, işletmek,
işlettirmek.
|
|
39
|
- ssgss henüz yürürlüğe girmeden yapılan değişiklikler, uygulama
sonrasında sağlık hakkının daha da kısıtlanacağını, piyasanın vahşi koşullarına
terk edilen sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek daha çok katılım payı
ve kullanıcı ödentisi
gerekeceğini, karşılayamayacak durumda olanların ise hizmetten mahrum
kalacağını göstermektedir.
|
|
40
|
|
|
41
|
|
Notlar